Эрхэм хүндэт Төрийн зөвлөлийн Ерөнхий сайд Вэн Зябао,
Эрхэм хүндэт төр, засгийн тэргүүн нар аа,
 Ноёд, хатагтай нар аа,

Өмнөд Хятадын тэнгисийн шинэхэн номин чимэг Хайнань арал нь даяаршсан дэлхийн цуурайг дорнын бодол сэтгэхүйгээр баяжуулдаг Боао-гийн хэмээн алдаршиж буй чуулга уулзалтын хоймор болсоор 9 дэх жилээ үзэж байна. Монгол Улс уг чуулга уулзалтад төлөөлөгчдөө эхнээс нь тогтмол илгээсээр ирсэн бөгөөд өндөр, дээд хэмжээнд хоёр дахь удаагаа дараалан оролцож байна. Энэ бол манай улс өмнөд хөршийнхөө олон улсын санал санаачлагыг дэмжиж, харилцан ойлголцож, найрсгаар тууштай хамтран ажилладгийн бодит илрэл юм.

Боагийн чуулга уулзалт бол Лондон хотноо дөнгөж саяхан болж өнгөрсөн Их 20-н уулзалтын шууд үргэлжлэл, дэлхий нийтийг хамарсан санхүү эдийн засгийн хямралыг даван туулахад Ази Номхон далайн бүс нутгийн хамтын ажиллагааг хандуулахад чиглэгдсэн дэлхий дахины ач холбогдолтой чухал арга хэмжээ хэмээн Монгол Улсын Засгийн Газар үзэж байна.

Энэ удаагийн уулзалтаар бид эдийн засгийн тулгамдсан хурц асуудлыг хөндөж хэлэлцэх гэж байна. Хямрал гэдэг ухагдахуун, үзэгдэл нь нар ургах, жаргахыг үл хайхран дэлхийн бүхий л улс орнуудыг цочроон тавгүйтүүлж байна. Энэ удаагийн хямрал олон талаараа урьд өмнөхүүдээсээ ялгаатай.

Далайд гарцгүй, хүн ам цөөн, жижиг эдийн засагтай, гадаад зах зээлээс хамааралтай Монгол Улсыг хямрал тойролгүй дайрч байна. 1990-ээд оноос бидний сонгосон зах зээлийн эдийн засгийн тогтолцоо мөчлөгтэйгээр өгсдөг, бас урууддаг жамтайг бид сайтар ойлгож байгаа. Гэхдээ төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгийн бүтцийн өөрчлөлтөөс улбаатай амаргүй агаад гүн хямралаас тэвчээр заан гарч, үсрэнгүй хөгжлийн гараан дээр ирэх үед дэлхийн хямралын давалгаанд өртдөг нь тоогүй. Сүүлийн жилүүдэд 7-10 хувийн хурдацтай, эрчимтэй өсч байсан манай эдийн засаг 2008 оны эцсээр төлбөрийн балансын алдагдалд орж, үндэсний мөнгөн тэмдэгт болох төгрөгийн ханш эрс сулрах хандлагатай болсон нь манай эдийн засгийн өсөлтөд сөргөөр нөлөөлж байна. Үүний зэрэгцээ манайд хүнс, шатахуун болон бусад барааны үнэ нэмэгдэж инфляци эрс өссөн нь нэмэлт хүндрэл учруулсан юм.

Бидний хувьд энэ бол зах зээлийн эдийн засгийн анхны хямрал. Нэгэнт мөчлөгтэй болохоор хямралаас гарах нь бас тодорхой. Гэхдээ зүгээр сууж гарахгүй нь ч ойлгомжтой. Иймд бид юуны өмнө банкны бүх хадгаламжид төрөөс баталгаа гаргаж, санхүүгийн зах зээлийг хэвийн байдалд оруулахыг зорин ажиллаж байна. Үүний зэрэгцээ бид төсвийн болон мөнгөний бодлогыг зохицуулах үндсэн дээр төсвийн тодотгол хийж, алдагдлыг бууруулах, мөнгөний бодлогын хүрээнд төв банкны бодлогын хүүг нэмэгдүүлэх зэрэг арга хэмжээ авч байна.

Хятад хэлэнд хямралыг “аюул”, “боломж” гэсэн хоёр ханзаар тэмдэглэдэг хэмээн дуулсан. Үнэхээр ч бидэнд өнөөг хүртэл хийж ирсэн оновчгүй олон зүйлс, дадал болсон зуршлаасаа татгалзах боломжийг энэ хямрал (аюулын зэрэгцээ) олгож байх магадлалтай. Өөрөөр хэлбэл, хямрал нэгэнт урилгагүй зочин болон ирснээс хойш түүнийг бололцооны хэрээр сайн үйлсэд чиглүүлэхийг бид эрхэмлэж байна.

Өргөн уудам газар нутаг, зэс, алт, нүүрс, төмрийн хүдэр, уран зэрэг ашигт малтмалын арвин их нөөцтэй, 40 гаруй сая мал, хүн амын боловсролын харьцангуй өндөр түвшин манай улсын нэгэн онцлог байдаг. Монгол улс давуу талаа хөгжил болгон хувиргахад хамтран ажиллах түншүүд, биднийг дэмжин тусалдаг улс орнуудын гүйцэтгэх үүрэг нэн их гэдгийг энэ хүндэт индэр дээрээс хэлэхийг хүсч байна.

Энэ үүднээс хямралын эсрэг үйл ажиллагаагаа нягтруулан уялдуулах аятай боломж олгож буй олон улсын хэмжээний уулзалт хэлэлцүүлэг бүр үр ашгаа өгөх нь дамжиггүй. Боао-гийн энэ удаагийн хурал ч энэ зорилгод бүрнээ нийцнэ. Иймд энэ хуралдааны үеэр бид санаа бодлоо илэн далангүй хуваалцаж, тус тусынхаа бодлого, үйл ажиллагааг нарийвчлан уялдуулж, баяжуулан боловсруулах нь нэн чухал юм. Ялангуяа дэлхийн эдийн засагт эзлэх байр суурь нь улам бүр нэмэгдсээр буй Азийн орнуудын үйл хөдлөл яг энэ цаг дор жигд уялдаатай байваас дэлхийн эдийн засгийн түргэн илааршилд чамгүй нэмэртэй болох нь эргэлзээгүй.

Хямралыг амжилттай гэтлэхэд төр, засгийн үйл ажиллагаа чухал ач холбогдолтой хэдий ч хувийн салбар, олон нийтийн байгууллагуудын дэмжлэг, манлайлал амин чухал нөлөөтэй гэдгийг энд онцлон тэмдэглэмээр байна. Ийм ч учраас Боао-д хүрэлцэн ирсэн хөрөнгө оруулагчид, судлаачид та бүгдийн санаа бодол, дүгнэлт, ажиглалт, хэтийн төлөвлөгөөг сонордон тунгаахыг зориуд эрхэмлэнэ. Бид хамтдаа шинэ ирээдүйг цогцлоон бүтээж, өнөөдрийнхөөс өөдрөг амьдарна гэдэгт би итгэдэг.

Анхаарал тавьсанд баярлалаа.