“Аялал жуулчлал” гэхүй дор ихэнх хүмүүсийн толгойд зуны дэлгэр цаг төсөөлөгддөг. Харин  өвлийн аялал жуулчлал гэдэг үгийг сонсохуйд юуны өмнө цана, чарга санаанд бууна. Өвлийн цагт аялна гэдэг бол зүрхний булчингаа чангалж, бие организмаа бүхэлд нь эрч хүчтэй байлгаж, гуалиг сайхан биеийнхээ уян хатан байдлыг хадгалах шилдэг арга юм.
Уулын оройгоос чаргаар буухдаа эрч хүчийг мэдэрч, нуурын мөсөн дээр тэшихдээ өвлийн спортын гайхамшигтай учирч, тусгай гэрэлтүүлэг бүхий шөнийн гулгалтын замаар дов сүлжин цанаар хурдлах үедээ эр зоригийг мэдрэн, сэтгэлийн таашаал авах боломж хүн бүрт бий.
Манай дэлхий дээр өвлийн улиралд амралтаа өнгөрүүлэх үзэсгэлэнт газрууд элбэг байдаг ажээ. Уулын цанын баазууд улам л хөгжиж, үйлчилгээний чанар нь дээшилсээр байна. 
Энэ удаагийн чансаанд хамгийн аюулгүй, хамгийн чанартай бөгөөд олон төрлийн үйлчилгээтэй, хамгийн сонирхолтой цанын баазуудыг сонгон орууллаа. 
Хэрвээ та байгалийн сайхныг мэдэрч, цэвэр агаараар амьсгалж, амрахыг хүсвэл дор дурдсан 10 цанын баазын аль нэгийг зориорой.
 
1.Валь-Торанс, Франц
 
 
Валь-Торанс амралтын газар нь 2016 онд шилдгээр шалгарч байв. Европын уулархаг бүс нутгийн хамгийн өндөр цэгт орших уг бааз бол Францад хамгийн сүүлд байгуулагдсан “шинэ залуу” амралтын газар юм.
Энд хүүхдүүдэд зориулсан цана, тэшүүрийн сургуулиуд, усан парк хүртэл бий. Сноубордчдод зориулан тусгай харайлтын тавцангууд барьжээ. Хүүхдүүдийг зугаацуулах төвүүд байдаг ба залуучуудын хувьд шөнөжингөө баясан цэнгэх боломжтой.
11 дүгээр сарын сүүлчээс 5 дугаар сарын дунд хүртэл цанаар гулгаж болно. Цанын замын нийт урт нь 140 км ба үүнээс тал хувь нь “улаан трасс” юм. Таны тухлах зочид буудлууд бүгд 3-4 одтой ба цанаа тайлахгүйгээр буудалдаа хүрч ирж болно. Францын спорт-амралтын бусад цогцолборуудтай харьцуулахад үнэ нь 20 хувиар өндөр. Насанд хүрэгчдийн тасалбар /Ski-pass/ нь өдрийн 28 евро.
Ганц дутагдалтай тал гэвэл, нисэх онгоцны буудлаас баазад хүрэхийн тулд түгжрэлтэй үед 4-6 цаг зарцуулдаг. Хүүхдүүдээ дагуулж ирэх хэрэггүй, учир нь тэдний хувьд уур амьсгалд дасан зохицоход нэн хэцүү.
 
2. Вэйл, Колорадо муж улс, АНУ
 
 
Дэлхийн хамгийн том цанын баазуудын нэг болох Вейл нь Европын баазуудаас эрс ялгардаг. Бүхий л түвшний гулгагчдад зориулсан тусгай замууд байдаг хэдий ч өндөр ур чадвартай тамирчдад зориулсан, хэт огцом доошоо буудаг “хар замууд” зонхилно.
Цана хөлөглөхөөс гадна нохой чаргаар зугаалж болох аж. Үнийн хувьд, өргөгч заманд суух ski-pass тасалбар нь өдрийн 53 доллар. Денверийн нисэх онгоцны буудлаас бааз хүртэл автобусаар үйлчилдэг. Спортын хэрэгслийг 6 өдрийн хугацаагаар 320 еврогоор хөлслөх боломжтой. Цанын 193 замаар 11 дүгээр сараас 5 сар хүртэлх хугацаанд гулгах боломжтой.
 
3.Церматт, Швейцарь
 
 
Язгууртан маягаар амрах дуртай хүмүүст Церматтыг санал болгох нь элбэг. Өвлийн спортын хорхойтнууд болон мэргэжлийн тамирчдын хувьд хамгийн тохиромжтой газар. Үүний зэрэгцээ уг цогцолборыг хүүхдүүдэд зориулж барьсан болов уу гэмээр сэтгэгдэл төрнө. 24 цагийн турш таны хүүхдийг асран халамжлах ба газар бүрт тэдэнд үнийн хөнгөлөлт үзүүлнэ. Үр хүүхэддээ санаа зовохооргүй болсон томчууд Маттерхорн хэмээх үзэсгэлэнт уулын гайхамшгийг биширч, эндхийн түүх-соёлын дурсгалт газруудтай танилцах боломжтой.
Ski-pass тасалбарын үнэ нь 4 өөр ангилалтай ба насанд хүрсэн хүн өдөрт дунджаар 59 еврогоор амарч болно. Церматт амралтын газрын маш том давуу тал нь энд бүтэн жилийн турш цастай байдагт оршино. Орчин үеийн, аюулгүй найдвартай өргөгч замууд нь олон янз байдаг. Швейцарийн амралтын газрууд үнэ өндөртэй байдгийн нэгэн адил Церматтад амрахад чамгүй их мөнгө зарцуулах хэрэгтэй болдог. Гэхдээ зэргэлдээх амралтын газруудтай харьцуулахад буйдхан, чимээ аниргүй орчин таныг угтана. Энд автомашины хөдөлгөөнийг хориглосон ба Швейцарийн нисэх онгоцны буудлуудаас ижил зайд алслагдан оршино.
 
4.Луиза нуур, Банф, Канад улс
 
 
Эртний, асар том цанын цогцолбор нь “Банф” үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн газар нутагт оршино. Үзэсгэлэнт уулсаар хүрээлэгдсэн уг цогцолборыг дэлхий дээрх хамгийн сайн цанын бааз гэх нь ч бий.
Тансаг зочид буудлуудынх нь үнэ таны түрийвчийг дундруулах боловч байгалийн сэтгэл татам төрхийг харахын тулд тодорхой хэмжээний мөнгө зарцуулахаас татгалзах хэрэггүй.
11 дүгээр сараас 5 дугаар сар хүртэлх хугацаанд цанын 140 зам ажиллана. Зугаа цэнгэлийн маш олон арга хэмжээ болдог учраас гэр бүлээрээ амрахад тохиромжтой. Энэхүү цанын баазад дөнгөж эхэлж байгаа сонирхогчид болон мэргэжлийн тамирчид хичээллэхэд ямар ч саадгүй. Бүх үйлчилгээ өндөр түвшинд байдаг учраас их хэмжээний төлбөр гарна гэдэгт сэтгэл зүйн хувьд бэлэн байх хэрэгтэй. Тухайлбал, насанд хүрэгчдийн хувьд Ski-pass нь өдрийн 99 долларын үнэтэй. Цанын баазад өөрийнхөө автомашинаар эсвэл түрээсийн машинаар очиж болно. Онгоцноос буунгуут л нисэх буудлын хажуухан дахь прокатууд төрөл бүрийн автомашин санал болгодог.
 
5.Давос, Швейцарь
 
 
Эртний энэ цанын бааз нь амрахад тохь тухтайгаас гадна цэвэр агаар нь жинхэнэ эм болно. Хүмүүс Давост ирдэг болсноос хойш дөрвөн зууныг элээж байгаа боловч нэр хүнд нь урьдын адил хэвээр. Давосыг Швейцарийн сноубордын нийслэл гэх нь ч бий. Зөвхөн сноубордчдад зориулан тусгай тоноглосон харайлтын тавцан /трамплин/ бүхий олон зам энд байдаг. Трассын нийт урт нь 240 км бөгөөд бүхий л түвшний ур чадвартай цаначид энд ирэх дуртай.  Тасалбарын үнэ өдөрт 55 евро ба залуучууд, хүүхдүүдийн хувьд хөнгөлөлт эдлэх боломжтой. Цаны замуудын хооронд явахдаа автобусаар үнэгүй үйлчлүүлж болно.
11 дүгээр сараас 4 дүгээр сар хүртэлх цанаар гулгаж болохоос гадна тоглоом, зугаа цэнгэлийн олон төрлийн хөтөлбөрүүдийг санал болгож, үйлчилгээг өндөр түвшинд үзүүлдэг.  Энд амрахад ихээхэн мөнгө хэрэгтэй боловч тав тухыг хангасан байдал, байгалийн үзэсгэлэн нь зарцуулсан мөнгөндөө харамсах сэтгэлийг огтхон ч төрүүлэхгүй.
 
6.Шамони, Франц
 
 
Дэлхий дээрх хамгийн алдартай цанын баазуудын нэг болох энэ цогцолбор бусдад байр сууриа алдахыг огтхон ч хүсэхгүй байна. Олон арван мянган жуулчид энэ газар руу тэмүүлсэн хэвээр байгаа бөгөөд тэдний дотор цана болон сноубордын талаар ямар ч төсөөлөлгүй хүмүүс олон бий.
Маш олон төрлийн зугаа цэнгэлийн арга хэмжээ, зоогийн газрууд, маш өндөр түвшний үйлчилгээ нь дэлхийн өнцөг булан бүрээс жуулчдыг татдаг.  Энд хүрэлцэн ирсэн хүмүүс өөрсдийн ур чадвар, туршлагаас хамааран цанын замаа сонгоно. Цанын замуудын нийт урт нь 152 км болдог. Хөнгөн замуудаар гулгахад сургагч багш шаардлагагүй бол эрсдэлд дуртай эр зоригтнуудын хувьд хамгийн хүнд, аюултай, хэт огцом урууддаг “хар замууд” бий.
Цанаар гулгах улирал ерөнхийдөө 12 дугаар сараас 3 дугаар сар хүртэл,  зарим тохиолдолд 5 дугаар сар хүртэл үргэлжилнэ. Ski-pass тасалбарын үнэ өдөрт 52 евро.
Шөнийн амьдрал идэвхтэй өрнөж, дэлгүүр хэсч, төрөл бүрийн спортоор хичээллэх боломжтой. Энэ цогцолбор нь жижиг хүүхдүүдтэй гэр бүлүүд болон залууст тун тохиромжтой ажгуу. Франц орон даяар хоол хүнсэнд ихээхэн анхаардаг нь энд ч мөн адил. Шамонид жуулчид маш олноороо ирдэг учраас зочид буудлаа урьдчилан захиалах хэрэгтэй. Дэн буудлуудын нийтийн өрөө нь үнэтэй /30 евро/ боловч зэргэлдээх амралтын газруудтай харьцуулахад 15 хувиар хямд гэнэ. 
 
7.Кортина д'Ампеццо, Итали
 
 
Дөнгөж гулгаж сурч байгаа хүмүүс болон бага зэргийн туршлага хуримтлуулсан цаначид энэ баазад ирэх дуртай. Альпын нурууны буйдхан хэсэгт,  Бойте голын  хөндийд орших энэхүү амралтын газар цанаар гулгахад төдийгүй чөлөөт цагаа хөгжилтэй өнгөрүүлэхэд нэн тохиромжтой. Автобусаар баазад очно. “Ногоон” болон “цэнхэр” замууд олон байдаг ба трассын нийт урт нь 140 км.
Цанаар гулгаж сургах төвүүд байдаг ба трассуудыг бүгдийг нь шөнийн цагт гэрэлтүүлнэ. Нар жаргахын алдад  уулын бэл тэр чигээрээ ягаан өнгөнд умбах үед цанаар гулгах нь ямар сайхан гээч. Сноубордчдод зориулан хоёр замыг тусгайлан бэлтгэсэн бол мэргэжлийн тамирчдад зориулсан хоёр “хар зам” бий.
Насанд хүрэгчдийн тасалбар өдөрт 30 евро бөгөөд насны онцлог болон ямар ski-pass сонгосноос шалтгаалан уг үнэ 4 еврогоор хямдардаг.  
Цана, сноубордоос гадна бусад олон төрлийн спортоор хичээллэх боломжтой ба олон тооны зоогийн газар, диско бүжгийн газрууд бий. Энд нэг хоногийг өнгөрүүлэхэд дунджаар 75 евро зарцуулах ба олуулаа яваа бол арай хямд тусна. Хүүхдүүдэд зориулсан зугаа цэнгэлийн тусгай бүсүүд бий. Цанаар гулгах улирал 12 дугаар сараас 4 дүгээр сар хүртэл үргэлжилнэ.   
 
8.Оре,Швед
 
 
Дээд зэрэглэлийн сайн өргөгч замтай /лифт/, 11 дүгээр сараас 5 дугаар сар хүртэл цастай байдаг Шведийн хамгийн шилдэг цанын бааз болох Оре-гийн гол онцлог бол үнэ ба чанар нь  хоорондоо маш уялдаатай байдаг явдал юм. Цанын замын урт 100 км бөгөөд “ногоон”-оос “хар” хүртэлх ангилалтай.  Эдгээр нь уулын болон талын замууд юм.
Энэ баазад очихын тулд нийслэл Стокгольм хотоос галт тэргээр аялбал тун тохиромжтой ба хэрэгтэй бүх зүйлсээр хангагдсан жижиг зочид буудлуудад буусан нь дээр. Хэт өндөр биш боломжийн үнээр чанартай үйлчилгээ үзүүлдэг энэ газарт байх хугацаандаа та Скандинавын хойгийн байгалийн хатуу ширүүн нөхцөл, тогтворгүй цаг агаарыг мэдрэх болно. Зарим үед агаарын хэм -30 градус хүртэл доошилж, хүйтэрч магадгүйг анхаараарай.
Цанын хэрэгсэл, сноубордыг прокатнаас авч болох ба 7 хүртэлх насны хүүхдүүд үнэ төлбөргүй гулгана. Гэхдээ ийм бяцхан хүүхдүүдэд зориулсан тусгай хөтөлбөр гэхээр зүйл энд бараг үгүй. Шөнийн гулгалтын замууд цөөхөн тоотой ба хоногтоо нартай байх үе нь богинохон.
Жуулчид хамгийн ихээр ирдэг ид ачаалалтай үед насанд хүрэгчдийн  ski-pass 37 еврогийн үнэтэй. Эргэн тойронд нь үзэж сонирхож болохоор газрууд олон боловч өдөржин цанаар гулгасныхаа дараа зочид буудлын өрөөндөө кофе уугаад сууж байх нь жинхэнэ жаргал. Гулгасны дараа кофе уух нь энэ газрын зан уламжлал болжээ.
 
9.Банско, Болгар
 
 
Өвлийн улирал удаан буюу 12-4 сар хүртэл үргэлжилдэг энэ газарт өвлийн амралтын сайхныг мэдэрдэг хүмүүс улам олноороо ирцгээж байна. Болгарын хамгийн орчин үеийн цанын баазын замын урт нь 70 км ба байгалийн үзэсгэлэнт төрх байдал, үйлчилгээний чанар нь өндөр үнэтэй амралтын газруудаас залхсан хэн бүхэнд гойд таалагдана. Хоноглох гэж буй хүмүүсийн хувьд хэд хэдэн хувилбарыг сонгож болно. Үүнд, зочин хүлээн авах жирийн байшингаас эхлээд өндөр зэрэглэлийн зочид буудлууд хүртэлх арвин сонголттой. Европын бусад орнуудтай харьцуулахад үнэ нь үнэхээр хямд.
Насанд хүрсэн хүний  ski-pass тасалбарын үнэ нь 58 лев буюу 30 орчим евро. Тун боломжийн үнээр нутгийнхний хийдэг брэнд хоолыг амтархан идэж болох ба эмчилгээний зорилгоор усан санд сэлж болно. Таны хүүхдүүдэд онцгой анхаарал тавих ба тэдэнд зориулсан сноуборд, цанын сургалтын төвүүд бий. Зугаа цэнгэлийн гоц гойд хөтөлбөрүүд байхгүй боловч хотын нам гүмхэн гудамжаар зугаалах нь үнэхээрийн таатай. Хотоос гарч явах бол автомашин түрээсэлж болно.
 
10.Сьерра-Невада,Испани
 
 
Европ тивийн хамгийн өмнөд хэсэгт орших цанын бааз бөгөөд жуулчид өдөрт хэдэн мянгаараа ирж очдог. Баазаас  20-хон км-ийн зайд дал мод ургаж, цагаан элс байдаг боловч гайхамшигт үзэсгэлэнт уулс нь мөнхийн цасан нөмрөгтэй. Амралтын улирал 12-4 сар хүртэл үргэлжилнэ. Сноубордод зориулсан тусгай замаас гадна шөнийн гэрэлтүүлэг бүхий цанын замтай. Амралтын улирлын бүхий л хугацаанд тэнгэр цэлмэг байх нь нэн таатай.
Хотын дэд бүтэц маш сайн хөгжсөн бөгөөд янз бүрийн хэлбэрээр амрах хүсэлтэй жуулчид тасралтгүй цувна. Энд ирэхэд хамгийн тохиромжтой унаа бол автобус юм.
Үйлчилгээний чанар сайн бөгөөд зохион байгуулалт нь энгийн ойлгомжтой, гэхдээ энэ амралтын газар нь хэмнэлттэйгээр аялахыг хүсэгчдэд /budget tourist/ төдийлөн тохиромжтой бус. Насанд хүрэгчдийн  ski-pass тасалбар нь өдрийн 44 евро.
Идэвхтэй амрахыг хүсэгчдэд зориулан нохой чарганы аялал, цасны машин болон дельтапланыг санал болгодог. Мөн хүүхдүүдэд зориулсан сноубордын сургалтын төвүүд бий.
 
 
Б.Адъяахүү 
Эх сурвалж: "Монцамэ" агентлаг