Лхагва - 10 сарын 07,
2026
“ХХ зууны Монгол: Нүүдэл суудал” нь 1996 оны анхны хэвлэл нь 500 орчим хуудастай байсан бол эдүгээ энэхүү 4 том боть, 1,500 орчим хуудас, 2,300 орчим эшлэлтэй бүтээл болтлоо өргөжжээ. Үүний тулд 10 мянгаад түүхэн баримтуудын учрыг олж, хужрыг тунгааж улмаар эмхтгэн нэгтгэх гэж нэг айхтар даваа бий ...
Өнөөдөр (2026.10.07 өдөр) УИХ-ын ХЗБХ-ны “Гадаад улсын зарим иргэний холбогдсон гэмт хэрэгт Монгол Улсын талаар дурдагдсан асуудлын хүрээнд хүний эрх, эрх чөлөөг хангах” сонсгол буюу "Эпштейний хэргийн" сонсгол болж байна.
“Давс хийгээд усны тухай шүлгүүд” хэмээх “155” нүүр түүврийг тухайлан үзвэл гуниг ганцаардал, хайр, үзэн ядалт, эрх чөлөө, цаг хугацаа, тэр бүү хэл хүний амьдралын жам ёсны шүлгүүд ч зэрэгцэн орших аж. Энэ дундаас “Хайрын тухай” илэрхийлэл нь өөр бусдаасаа арай шинэлэг юм " хэмээн утга зохиол судлаач М.Чинхүсэл шинэхэн ном нь уншигчдын гарт хүрээд удаагүй яруу найрагч Б.Ууганбаярын “Давс хийгээд усны тухай шүлгүүд”-ийн тухай шүүмж бичсэнийг уншив.
Орос Украины дайн 2022 оны эхээр эхэлж эдүгээ тав дахь жилдээ үргэлжилж байна. Энэ дайнд Оросын 1 сая 540 000 орос цэрэг алагдаж, Украины 55 000 цэрэг алагдсан байна. Мөн Украины 15 000 энгийн иргэн, үүний дотор 750 хүүхэд амь насаа алджээ.
Хэн нэгэн хип хоп сонсвол “хэт задгай”, рок хөгжим сонсвол “хэт ширүүн”, поп сонсвол “хөнгөн”, сонгодог хөгжим сонсвол “ихэмсэг” гэх мэтээр хөгжмийн сонголтоор нь шүүмжлэх, тодорхойлох гэж оролддог хэвшмэл ойлголт бидний дунд байсаар иржээ. “Монгол хүн байж сайхан монгол дуугаа сонссонгүй”, “Бүх үг нь хараал хэлж байгаа мэт ийм муухай дуу сонсохоо боль”, “Чи залуу хүн байж нийтийн дуу сонсоод байгаа юмуу”, “Залуус K-pop сонсож Солонгосын соёлд хэт автан өөрсдийгөө алдаж байна”, “Ямар эмо дуу сонсдог юм бэ” гэх зэргээр гайхширсан, ёжилсон өнгө аястай үгсийг бид нэг бус удаа сонсож байсан.
УИХ дахь АН-ын бүлгийн хаалттай хурал юу болов? Шинэ даргаа сонгохоор явуулсан санал хураалтын дүнг яагаад эцэслээгүй гэх мэдээлэл гарав? Олонхийн санал тодорхой болсон атал хуралд ирээгүй гишүүдийн саналыг хүлээх шаардлага үнэхээр байсан уу?
Судлаач, профессор Д.Чулуунжав бичиж байна
СССР гадны дайснаас болж эсвэл зүгээр байж байснаа гэнэт уначихаагүй. Энэ нь газрын тосны үнийн уналт, эдийн засгийн хямрал, намын монополийг үгүй хийсэн улс төрийн реформ, хамгийн гол нь Холбооны төв болон Оросын шинэ удирдлагын хоорондох эрх мэдлийн төлөөх өрсөлдөөн. Орос улс төвд татвар өгөхөө больж, өөрийн хуулийг дээдлэх болсон зэрэг хүчин зүйлсийн цогц нөлөөгөөр дотроосоо задарсан түүхтэй юм.
“Монголчуудын оршуулгын зан үйл: уламжлал, орчин үе, чиг хандлага” сэдэвт эрдэм шинжилгээний VII хурал өнгөрсөн есдүгээр сарын 18-нд МУИС-ийн номын санд болж, 10 гаруй эрдэмтэн, судлаачид илтгэл хэлэлцүүллээ. Энэ удаад ШУА, Философийн хүрээлэнгийн Эрдэм шинжилгээний ажилтан докторант Х.Амантайн “Монголын казах угсаатны оршуулгын зан үйл” сэдвээр тавьсан илтгэлээс хүргэж байна.
.jpg)
Аймхай, мангардуу бацаан, хөхүүл хүүхэдтэй давжаа бүсгүй хоёрыг дагуулсан ядруухан чөргөр эр Төрийн Сайдын үйл хөдлөлийн маш нарийн тагнан мэдээд гэрт нь дайрч орж олон хутгалан амийг нь хөнөөсөн гэдэг үлгэрт "итгэдэг" хууль цаазныхан байдаг байх нь. Бүр Төрийн өндөрлөгт суудаг 3 дурак тэрэнд нь "итгэсэн" гэнэ. Ядарсан хөөрхий хоёрыг жинхэнээсээ хүн алсан рецедив гэмт хэрэгтэн Амгаланбаатараар "гэрчлүүлж" хүчиндэж ял оноосон.
Эрх чөлөөгөө ингэж дур зоргоороо хяналтгүй эдэлж яваа улс үндэстэн даян дэлхийд байсан л байх. Гэхдээ XXI зууны хөгжлийн эрин үеийн монголчуудынх бүр ориг. Салж өгдөггүй 36 жил, мөд 37 дахь жилдээ орно, удахгүй 40 жил... Эрх чөлөөний солиоролд цаг нар гэж алга уу гэж бичсэнээ үргэлжлүүлье.
.png)
Дани улсад Батлан хамгаалах тагнуулын алба гэж байдаг юм байна. Тэндээс Оросын дайны бүтэлгүйтэл, Оросын эрх баригчдын аман заналхийлэлд дүн шинжилгээ хийсэн нийтлэл оруулсныг “Axios” сайт товчлон авч тавьсан, тэр сайтын орос орчуулгыг оросын сөрөг хүчний эх сурвалжаас нь орчуулъя.
Шуналтай, сэрэлтэй, донтогч, ямар ч амьтан байлаа гээд хүний амийг хайрладаг бол бусад нь түүний л асуудал. Харин донгоо хангахын төлөө хүн алахаас буцахгүй бол тэр жинхэнэ адгийн шаар. Түүнийг “иргэний дайн гаргаж чады шүү!” гэж хэлсэн гэхэд итгэж чаддаггүй юм.
Цаг бол хамгийн үнэтэй зүйл. Гэвч нийслэлчүүдийн хувьд өглөө бүр хэдэн арван минутыг автобусны буудал дээр хүйтэнд даарч, ирэх автобусыг хүлээсээр өнгөрөөх нь хэвийн үзэгдэл болжээ.
.jpg)
