УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Наратай товч ярилцлаа.
Баян-Өлгий аймгийн иргэдийн асуудал одоо ямар шатандаа явж байгаа вэ?
Яг одоогоор бол энэ талаар ямар нэгэн шийдвэр байхгүй байгаа. Нэгдүгээрт, энэ талаар улс төрчид, тэр дундаа УИХ-ын гишүүд нам гүм байж, зугтаасан эсвэл Баян-Өлгий аймгийг "улаан шугам“ гэж нэрлэсэн. Улаан шугамыг давж болохгүй гэсэн ийм байр суурьтай байгаа. Мөн зарим нэг нь үндэсний эв нэгдлийг хагалан бутаргасан зүйл гэж ярьж байна. Миний сөхөж байгаа энэ асуудал бол Баян-Өлгийд төрж өссөн уугуул Урианхайчууд, Тувачууд, цөөн хэдэн Халхуудын эрх ашгийг хэн хамгаалах вэ гэдэг асуудлыг хөндөж байгаа юм.
Улс төрчид бол чимээгүй байх, ямар нэгэн улс төрийн намын эрх ашгаа бодсон уу, нэр хүндээ бодсон уу, ийм байдалтай байгаа.
Миний хувьд УИХ-ын энэ намрын чуулганаар соёлын цөөнхийн эрх ашгийн төлөөх хуулийг боловсруулж оруулж ирэхээр ажиллаж байгаа. Хараахан бэлэн болоогүй байна. Нэлээн олон талаас судалж байж оруулж ирэх болохоор яг одоо бүх юмаа дэлгэж, ийм ийм асуудал байгаа болохоор ингэнэ гэж дүгнэхэд эрт байна. Ямар нэгэн тодорхойлолтын хувьд түүхийн хувьд, үндэстэн, ястан судлаач, түүхчдийн хувьд санал нийлээд явж байгаа зүйлүүд байгаа.
Баян-Өлгий аймгийн асуудал дээр маш олон Урианхайчууд дуу хоолойгоо хүргэмээр байна. Гэвч маш их айдастай байгаагаа хэлсэн.
Тэгэхээр Монгол Улсын парламент юуны тулд байгаа юм бэ? Энэ олон Монгол хүн бүрийн эрх ашиг, сайн сайхны төлөө парламент бүрдэж байгаа. Тэгэхээр энэ ажлыг парламент хийх ёстой. Надад бол маш олон улс төрчид энэ асуудлыг намжаачихаач, болилоо гэж найрсаг зөвлөмж өгч байгаа. Тэгэхдээ ингээд болилоо гэхэд хэдэн жилийн дараа энэ нь ямар том асуудал болж гарч ирэх вэ гэдэг нь өөрөө сонин. Тийм болохоор энэ асуудлыг тодорхой хэмжээнд, зохистой хэмжээнд авч үзэх нь зөв гэж бодож байна.
Та яг одоо ямар ямар хуулийн төсөл дээр ажиллаж байна вэ?
Би УИХ-ын энэ намрын чуулганаар "Цалинтай ээж" хөтөлбөрийг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнд дүйцүүлэх төсөлтэй орж ирж байгаа. Мөн Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, хүүхэд хамгааллын тухай нэмэлт өөрчлөлт шигтгэж өгөөгүй байгаа. Одоо хүчин төгөлдөр хэрэгжиж байгаа хуулинд хэдийгээр сургуулийн орчинд гэж зааж өгсөн ч тэр нь хэрэгжихгүй байгаа. Тийм болохоор Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах, тэгээд Соёлын цөөнхийн тухай гэсэн ийм гурван хуулийг өргөн барихаар орж ирж байгаа.
У.Анударь
Бямба - 09 сарын 19,
2026
Сэтгэгдэл54
Монголд амьдардаг хятадын эрлийзүүдийн эрх ашгийг хэн хамгаалдаг вэ? Тэднийг Хүрэлсүх тэргүүтэй МАН хамгаалж дарга болгохгүй бол ална шүү гэж заналхийлдэг гэдэг.
Энэ их зөв олон нийтийн санал асуулга явсан байна лээ гэвч 2000 хүн дэмжсэн байна. Нарантуяа биш урианхай тува хүмүүс гишүүн болж анхны уугуул хүмүүс шиг хамгаална. Дахин ийм олон нийтийн санал үүсгээд арчаагүй тэр урианхайчууд явуулж чадахгүй байх даа. https://petition.parliament.mn/Detail?id=89bf8015-92b5-49a7-a379-1ebd9d9e6f36
монголоос гарсан казакууд монгол иргэншилээс хасагдахгүй тэтгэмж тэтгэвэрээ хэвээр авсаар казакстанд давхар амьдарч байна. казак сайд бүр нэмээд хоёр газраас зэрэг тэтгэвэр авдаг болгож баахан казакуудыг оруулж ирсэн.
ЕС Ухралыг огцруулах болохоор олон нийтийн анхаарлыг өөр зүйлд татах технологи явж байна шүүдээ.
зайлцгаа
хасагууд биднээс тэс өөр араншинтай хүмүүс юм байна эзэрхэг түрэмгий атаач жөтөөч ухаан муутай тийм л хүмүүс бн шүү массаараа тийм.Тэгснээ их бялдууч
монголчууд удирдлагаа гартаа авах ёстой.Одоо яаралтай засаж залруулах хэрэгтэй.Ардчилал нэрийн дор бурууджээ.Хасагууд бол Монгол үндэстэн биш гэдгийг санаж явах хэрэгтэй.Харь үндэстэн.Шашин нь харгис шашин шүтдэг нь бас муу нөлөөтэй.Толгой дээрээ гаргачихвал тэд бүр олуулаа болвол манай Монголын хойч үеийг гёноцит ч хийж чадахаар их муу хүмүүс.Бид тийм боломжтой болгон үлдээх эрх байхгүй.Энэ үеийнхэн үеийн үед хараалгах зүйлээ хийгээд буцаж болохгүй шүү.
ураагхай тува хүмүүс бас хоёр улсын иргэн болоод тэтгэвэр авчих Монголоос авна орсоос авна цөхөн хүнд орос татгалзахгүй казакууд өгөөд байхад орос өгнө
энэ мэгж оодорч байна аа
энэ мэгж оодорч байна аа
энэ мэгж оодорч байна аа
энэ мэгж оодорч байна аа
энэ мэгж оодорч байна аа
энэ мэгж оодорч байна аа
Монголын цагаач казакууд даварч байна. Улсын бүртгэлийн газарт шалгалт хийж, Монгол улсын нутаг дэвсгэрт хэдэн орос, хятадын цагаач нар хэн гэж нөхөр иргэншил олгож вэ гэдгийг ил болго. Монголын иргэншилээс цагаач казакуудыг хасах хэрэгтэй. Манай нутагт амь зуухдаа газрын татвар төлөхгүй байгаа казакуудын гэр бүлийг Монголоос хөөх цаг иржээ.
шинжаны казакуудыг автоматаар бүртгэдэг байдал илэрсэн бараг 30000 шинжаны хасаг иргэншил авсан байна лээ.
ховд аймгийн хүн амтай тэнцүү увс аймгийн хүн амаас давж байгаа юм биш үү байнга казакстанаас такси автобус хувийн машин орж ирдэг биз дээ цагаан нуурыг хааж завраны тэс увсын тэс хандгайт боршоогоор зорчдог болгоочэ бүх казак орос хэлээр ярьдаг түүнийгээ гадаадынхнаас нуудаг биз дээ монгол хэл огт сонирходоггүй Монголын олигархууд монголчуудыг орос хэлгүй болгож казакийг орос хэл хил гарч сурдаг орсын дээд сургуульд орост казакстанд бүгд сурч төгсөөд дахиад туркад суралцаж хэдэн хэлтэй юм байналээ энд монголчууд полой амьтад шүү дээ
дунгаан хасгууд шүү. өөгшүүлээд байгаа нь оросын хасагстан
Монгол улсын иргэн болгож бүртгэж авдаг Улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт байнга шалгалт оруулж байхгүй бол хятадууд мөнгөөр монголын иргэн болдог гэсэн нууц яриа байдаг шүү.
Ард түмнийг тэнэг гэж Орос гаралтай намын Нараа андуураад байна.Урианхай Тува Халхууд энэ турхирагчийн хувьд зөвхөн ард нь нуугдаж байгаа бамбай халхавч. Социализмд Орос Буриадууд Халх болоод Хужаа Хасаг Хүн биш гэж хагалж турхирч ирсэн шиг.
Хэрвээ чам шиг гахайг ална. Цусаа урсгаж тэмцсэн 1949 оныг мартах учиргүй. Цагаач казакуудыг хөөж явуулах цаг болсон.
Ийм үзэн ядсан хагалж турхирсан асуудал гарч байгаа нь Монголд ардчилал байхгүй, Орос маягийн шовинист хямдхан шоу жүжгийн нийгэм оршин тогтнож байгааг харуулж байгаа. Ардчилал бол хууль. Бүх асуудлыг хуулийн хүрээнд шийдэх ёстой. Эв нэгдлийг хангах ёстой Хүрэлсүх өөрийн эх оронтой Буриадуудыг өөд татаж, хужаа хасаг дөрвөд гэж турхирахыг дуугүй байн дэмжиж байгаа нь хамгийн том асуудал.
дээдэх нь суудалаа олоогуй бол доодох нь хэзээ ч гуйдэлээ олдоггуй гэж Уих гээч худалч хулгайч завхай эмс авилгачид хорчид луйварчин, тэр байтугай алуурчин шургалсан,дахин дахин шургалахыг шунан дурладаг ядаргаатай байгууллагыг тараая !!!!!
цагаач хазакуудыг баян-өлгийгөөс хөөж явуулаач.
Монгол хүн бүрийн эрх ашиг, сайн сайхны төлөө парламент бүрдэж байгаа. Тэгэхээр энэ ажлыг парламент хийх ёстой.
хасаг гэж ярьж бич ээ, угаасаа л тэгж ярьж дууддаг байсан. Хасагстан гэж бичиж ярина. Өлгийд цагаачилж орж ирсэн цагаачид бол дунган хасаг юм. Статистик ер нь албан ёсны баримт бичигт ингэж оруул
оспан оспаны эзэнт гүрнийг байгуулах гээд оросыг хүртэл эсэргүүцээд армян азербайджан туркийн талд бүрмөсөн ороод орсын газар нутаг тэр газар дээр байгуулсан зху-ын өүх хөрөнгө алдаглаа шүү дээ турк нь ёвропийг дарамталдаг натогийн гишүүн толгой орон шүү автомит район байвал монгол сумуудыг нэгтгэж ховдод нэгтгэх тусдаа аймаг болгон баян өлгийг баг болгох байлгүй дээ
hoya salshi haraagim.
Монгол хүн эх орон доо байж юунаас ясан гэж айх гэж Ямар улаан шугам хэн татсан юм бэ Хэдэн оноос татсан улаан шугам бэ
Монгол улсад иргэдийнхээ эрх ашгийг төр хуулиараа хамгаалах ёстойг эрхэм гишүүн мэддэггүй бол харамсалтай байна. Үүргээ биелүүлэхгүй байгаа ерөнхийлөгч ч адилхан.Гэтэл энэ үзэн ядалт нацизмын асуудал Монголыг нураах хамгийн том асуудал байдаг.
Баянөлгийн Урианхай Туваачууд асуудал байгаа бол өөрсдөө төв засагтайгаа аймгийн казак удирдлагатайгаа нийлж суугаад чрьж шийдэх хэрэгтэй Нараа мэт турхирч дуугарахаар нийгмийн сүлжэээнд казаакуудыг үзэн ядсан сэтгэгдэл хөвөрч эв нэгдлийг бусниулж байгааг УИХ ын удирдлага Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар анхаармаар юм
Намбарын Энхбаяр гэж буриад шээс ерөнхийлөгч байхдаа хэдэн урианхай, тува нарын гомдолд хариу өгөөгүйгээр үл барам мөнгөөр хахууль авч тухайн гомдлыг баян-өлгийн казакуудад зарсан байдаг.
Өлгийд урайнхай, тува нараа гадуурхдаг нь үнэн байх шүү. Нөгөө муу нэрт Элбэгдоржийн үед бүх дарга нарыг /хүчний/ халх хүн тавьж байсан шүү
Буриадуудын хөл баруун Монголд Вандановоос өөр түүхэндээ гишгэж байгаагүй байтал хамгийн сайн мэдэж шүүдэг нь хачин шүү. Тэр тусмаа ИЗНН-н Буриадууд Халх Урианхай Тува бүгдийн төлөө санаа зовлоо гэж үү!
Өлгийд урайнхай, тува нараа гадуурхдаг нь үнэн байх шүү. Нөгөө муу нэрт Элбэгдоржийн үед бүх дарга нарыг /хүчний/ халх хүн тавьж байсан шүү
Нара онц, ингэж дуугарч байгаа хүн энэ Их-д байна уу?
Баянолгий аймаг Монгол улсын нутаг !!!!!!!!!! хасагууд амь зулбан зугтааж явахад нь Монгол улсын тухайн уеийн дарга нар хорогдох байр болоход нь энэрэнгуй Монгол сэтгэлээр орогнуулж амийг аварсан гэдэгийг муусайн хасагууд мартах ёсгуй !!!!!!!!!
Malnuud yu ch medehgu chadahgu bolhooroo neg niigemd bga sedev barij avaad nasaaraa amidardag daa.
Ер нь ярих ёстой юмыг ярьж шийдэж байх нь зөв. Газар нутаг түрэх, нэр өөрчилж өгөх, оршуулгын зүй бус үйлдэл, халамж нийгмийн даатгалын хавтгайрсан хуйвалдаан зэрэг нь улс орны эсрэг үйлдэл мөн байхад тэрийг шийдэхгүй худал бөөрөнхийлэх улс төрчид өөрсдөө харин ч улс үндэстний эсрэг гаргаж байгаа үл шийдэл үл хайхрах явдал мөн бөгөөд шийтгэл хүлээж огцрох ёстой явдал мөн. Үндэстний эв нэгдлийг бусниуллаа ч гэх шиг сүржигнэх буруу ер нь буруу юмыг ярьсан иргэд яахаараа буруутах ёстой нэж. Харин ч ярьж улс үндэстний эсрэг зүйл хийгээд байгаа үйлдлүүдийг дарж байх нь зөв. БӨ хасгуудын анхны гэрээ хэлцлийн 100 жил дууссан тул баталгаажуулаад гарах хүсэлтэйг нь гаргаад үлдэх хүсэлттэйг нь цагаач статус олгох нь зөв өөрсдөө тэгж тусгаарлах үйлдлүүд хийгээд байгаа тул.
Улс их хуралд байгаа 4, 5 казак хүний тоог цөөлөх, бүүр 0 болгох нь чухал юм.
Муу Нараг хар овоохой гэгчээр ад үздэг ч харин ч улс үндэстний асуудлыг зөвөөр шийдэх зоригтой гишүүн юм байнаа. Юун улс үндэстний эв нэгдэл хагалах вэ харин ч улс үндэстний эсрэг үйлдэл хийгээд байгаа үйлдлүүдийг хориглох хууль боловсруулах гэж байгаа юм байна.
Нараа Монголчуудыг залхуу тэнэг аймхай гэдэг ажилсаг зоригтой ухаантай Буриадуудад бурууг нь ойлгуулахыг хүлээж байя.
Энэ асуудлыг ил биш далд зөөлөн аргаар шийдэх ёстой энэ авгай шиг тавьтиргүй байж болохгүй
Хасагуудын даварсан асуудлыг бага дээр нь дарахгүй бол толгой дээр сууж шүдний өвчин болно шүү
Буриадууд Монгол болоод турхираад байдагт гол асуудал байна. Нараа урианхай тува халхуудын ард нуугдаж нулимж байгаа шиг
Маш чухал их эмзэг асуудлыг Нара хөндөж ярьж байгаа нь ихэнхи Монголчуудынхаа шууд дэмжлэгийг авна. Яриад тэмцээд байгаарай. Чойбалсан БӨ гэж хамгийн баялаг ихтэй зах хязгаар газраа мөн 5 н Богд гэдэг Монголчуудын өвөг эцэг нар шүтэж ирсэн газраа лал шашинт хасагуудыг амьдрах газар Өлгий нутаг болгосон их буруу байсан бөгөөд угтаа 1880иад он өршөөл гуйж орж ирсэн үгээгүй ядуу хэдэн хасаг нар ингэж даварна гэдгийг сайн ойлгоогүй! Тэд нарт тодлрхой нутаг зааж өгч болохгүй байсан юм’ Халхийн нутгийг хамгаалан Говь тал руугаа тараан байруулах одоогийн Говь Сүмбэр хямд газар эзэмших эрхгүйгээр түр оршин суугчид статустайгаар суулган мал эзэмших эрх өгөлгүй байх байжээ
Газрын татвар, малын татварыг казакуудаас тултал авч, усыг уувал ёсыг дага гэжхатуу хяналт тавих ньзөв.
энэ золбин хасгуудыг сайн дураараа явахыг нь чөлөөтэй явуулж явахгүйг нь нухчин дарья
М.Нарантуяа гишүүний тавьж байгаа асуудлыг УИХ-ын бусад гишүүд,парламентынхан нам гүм болгоод байгаа нь анхаарал татаж байна Олноороо хэлэлцэж, төрийн зохицуулалт хийх ёстой. Төр хүчгүй,хууль дампуу учраас даваргасад олшроод байна. Газрын ойр Гайны бага дээр нь төр гэж байгаа бол Шударга хуулиа тогтоо! Чадахгүй бол Иргэдийн Шударга Шүүх ТББ-ын Х.Бат-Ялалтаар хичээл заалгаж,Шударга үнэнд ойртоорой. ...ЧД.5-Р хорооны иргэн 67 намартай ахмад настан бичлээ 88062027 99783468
Монголд Нараа ялж Орос хийцийн нацизм тогтвол социализм эргэж ирнэ. Өрнө Дорно НҮБ бүгд харилцаагаа тасалж хоригт чихнэ. Нацист Монгол үсрээд сар тэсээд Бурятский нэг округ болно. Алга болсон Усть Ордынский округ шиг.
Монголд Нараа ялж Орос хийцийн нацизм тогтвол социализм эргэж ирнэ. Өрнө Дорно НҮБ бүгд харилцаагаа тасалж хоригт чихнэ. Нацист Монгол үсрээд сар тэсээд Бурятский нэг округ болно. Алга болсон Усть Ордынский округ шиг.
Цаашилбал нацист Монголтой ах дүүсээ өмөөрч 18 сая хүнтэй Казахстан байлдана.Төв Ази Орос Шинжааны 100 сая Түрэг үндэстнүүд нэгдэнэ. 2 тэрбум Ислам мөргөлтнүүд тэднийг дэмжинэ. Манийгаа яс үндсээр турхирдаг Дэлхийд үсрээд 300 мянгахан, өөрийн хэл байтугай юу ч үгүй Буриадууд биднийг аврахгүй хаяж, харин ч тэдэнтэй хамт Монголыг дэвсэлнэ.
Аубакир хүүр бол хэзээ ч сайн юм хийхгүй гөлөг. тэр чацгыг сайдаас хусах ёстой.
Нара гишүүн бол дэндүү сайн байна аа. Эрэгтэй гишүүд үндэсний асуудалд огт санаа тавихгүй ээ малууд. Нара гишүүнд баяр хүргэе. Соёлын цөөнхийн хуулиа заавал батлуулаарай.