УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нара улс төрийн хүрээнд хурц, цочмон байр суурь илэрхийлдгээрээ танигдсан нэгэн. Тэрээр сүүлийн үед казах иргэд болон Баян-Өлгий аймагт Казахстан Улсын Консулын газар байгуулах асуудлаар удаа дараа мэдэгдэл хийж, энэ нь олон нийтийн анхаарлын төвд ороод байна. Түүний хэлсэн үг, илэрхийлсэн байр суурь нь нийгмийн сүлжээнд өргөн хүрээний маргаан үүсгэж, иргэдийн дунд санал зөрөлдөөн бий болгожээ.
Зарим нь түүнийг үндэсний аюулгүй байдал, тусгаар тогтнолтой холбоотой асуудлыг хөндөж байна гэж үзэж байгаа бол нөгөө хэсэг нь тодорхой үндэстэн, угсаатны бүлгийг онилсон өнгө аястай мэдэгдэл нь нийгмийн эв нэгдэлд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй гэж шүүмжилж байна.
Монгол Улс нэг бус үндэстэн, ястан эв найрамдалтай амьдардаг орон. Ийм нөхцөлд улс төрчдийн үг, үйлдэл нь зөвхөн хувь хүний байр суурь төдийгүй олон нийтийн хандлага, нийгмийн уур амьсгалд нөлөөлөх хүчтэй байдаг. Тиймээс олон нийтэд хүргэж буй мэдээлэл, мэдэгдэл нь бодит баримтад тулгуурласан, хариуцлагатай байх шаардлагатай. Ялангуяа үндэс угсаа, хэл, шашин зэрэг эмзэг асуудлыг хөндөхдөө болгоомжтой байх нь төрийн өндөр албан тушаал хашиж буй хүний үүрэг мөн.
Хэрэв аливаа мэдэгдэл нь иргэдийн хооронд үл итгэлцэл, талцал, сөргөлдөөн бий болгох эрсдэл дагуулж байвал түүнийг олон нийтийн болон хууль эрх зүйн хүрээнд нухацтай авч үзэх шаардлага гарч болно.
Өнөөдөр маргааны төвд байгаа асуудал нь зөвхөн нэг улстөрчийн хэлсэн үг бус, харин Монголын нийгмийн эв нэгдэл, харилцан хүндэтгэл, үндэсний зөвшилцлийг хэрхэн хамгаалах вэ гэсэн томоохон асуудал юм. Тиймээс улс төрчид болон олон нийтийн нөлөө бүхий хүмүүс үг хэлэх эрх чөлөөгөө эдлэхийн зэрэгцээ нийгмийн өмнө хүлээх хариуцлагаа ухамсарлах шаардлагатай байна. Шулуухан хэлэхэд М.Нарантуяа-Нарагийн энэ үйлдэл үндэсний эв нэгдлийг хагалан бутаргах эрүүгийн гэмт хэргийн шинжтэй юм.
Э.Солонго
Мягмар - 06 сарын 23,
2026

Сэтгэгдэл31
bayanolgiig zadlahgui bol izrali shig boloh yum bn shuu
Нарагийн Азийнхныг ялгаварладаг Орос хийцийн ксенофоби, ялгаварлан гадуурхах үзэл намынх нь бодлого байх. Байгуулсан нь орос Оюун юм чинь.
Баян-Өлгийд казакууд их олон болж, улсын аюулгүй байдалд нөлөөлж байна. Баруун хилийн зөрчил 1948-49 онд үүссэн шиг байдал биш боловч дотоодын зөрчил гэж харна. Монголын усгүй цөлд казакуудыг амьдруулсан бол ийм их олон болж үржиж чадахгүй. Нутгийнхаа сайхан хэсгийг казак цагаачид өгч болохгүй. Казакстаны монголд явуулах гэсэн хөндлөн холбоог бэхжүүлвэл монголоос нэг өдөр салан тусгаарлах хөдөлгөөн үүснэ. Баруун талд ховдыг харцгаа хятадууд биднээс ховдын хязгаарыг тасалж авах геополитик аль 1911 оноос хойш ажиглагдаж зөрчил тэмцэл болж ирсэн. Баян-Өлгий бол ховдын хязгаарт ордог. 1912 онд ховдыг өгөхгүй гэж хятадууд цэрэг босгож, Хатанбаатар Магсаржав тэргүүтэй монгол цэрэгтэй байлдаж байсан. Энэ бүхнийг тооцож харвал жижиг улсыг оролдохдоо хөндлөн холбоо үүсгэж ажилладаг хятадын онол бий. Казакстанаар хөндлөн холбоо үүсгэж хятадын нууц бодлого явж байна. Энгийн харвал дотоод асуудал мэт боловч үнэндээ том улсын хөндлөн холбоо ажиллаж байна.
КАЗАКСТАНЫ КОНСУЛЫГ БАЯН ӨЛГИЙД БАЙГУУЛБАЛ ХАСАГИЙН ЭЛДЭВ БУСЫН ДЭЭРЭМЧИД ЭНЭ ХААЛГААР ЁСТОЙ ЦУВАХ БАЙХ ШҮҮ. ЭНД БАЙГАА ХАСАГУУДТАЙ НӨХЦӨӨД БҮХ БАЛАЙ ЮМ БОЛНО. ЖИНГЭР ХЭЭРИЙН БООХОЙТОЙ НӨХЦВӨЛ ХОТТОЙ ХОНЬ ДУУСАХЫН ЦОНДОН.
Баян өлгий д нэг хасаг айл доод тал нь 8 хүүхэд гаргаж асар хурдтай өсөж, халамжаар амьдарч монголчуудын газар нутгийг эзэлж алсдаа маш аюул даруулахаар бна.
bayanolgiig zadlahgui bol izrali shig boloh yum bn shuu
Үнэн хэлж байна. Баян-Өлгий аймгийг тараах хэрэгтэй.
Гахай Нара тодрох гэж оролдож байна. Гахай Нара-г бөгсний алчуур болгож байгаа улс бол МАНын Анандбазар тэргүүтэй бензины олигархи наймаа данжаадууд мөн.
Нарагийн 1000% / мянган хувь / зөв шүү. 3.6 сая хоёр хөлтэй малууд битгий гөлөг царайлаад бай. Аль ч парламентэд нэг ийм хүн байх ёстой. Орост Жирновский гэж хүн байсан даа.
Энийгээ тэгээд гахай Нара урьд нь ярьж байхгүй яасан юм? Яг Оюутолгойн замыг хаасан үед нь ярьж байдаг. МАН өөрсдийн хулгай луйврын шуугианыг дарах зорилгоор гаргаж ирсэн. Энэ бол МАНын ашигладаг технолог. МАНын бүдүүн луухаанууд Оюутолгойн асуудал дээр маш их айж сандарцгааж байгаагийн илрэл бол гахай Нарагийн үйлдэл.
Иймэрхүү золбин авгай нарын хэрэг байхгүй
НАРА маш зөв зүйл хөндсөөн! 100% дэмжиж бна! Хасагууд муугаа мэдгүй, Халхын буянд бялуураад, гуйлгачилж ирсэнээ мартчихаад, одоо бүр их андуураад Газар нутаг тасдахд Турк, Казахтай ниилээдТуран д орно гээд зүүдэлж бна! Монголчуудын татварахр , газар нутаг дээр нь энэ олон жил жаргачихаад аймаар хүниирхүү? Ару дана гээд жимс бараа зардаг Лала гдг хасаг авгаы Барааны мөнгөа дан хувийн дансаар авдаг, НӨТ ын баримт бхгүй? Турк хоолны газар гээд хогын хоолтой Гатнуулын баыгууллага дүүрэн хасаг хүмүүс дүүрэн ажиллаж, хооллож бна! Монгол хоолны газар роол идэж бгаа ххсаг харсан у? Хасгын машин угаалгаар бүү шагай! Тнр Хасагстан руу нь тонилго!!
Ийм их үзэн ядалтын галыг асааснаараа Нараа бахархаж байгаа байх. Социализмын үед хужаа,хасаг,хүн биш гэж биднийг гаднаасаа Оросууд, дотроосоо Буриадууд турхирхирдаг байсан нь хэвээрээг ойлголоо.
Хүүрэнсэг Кофи Аннан гэж мангуурдаг шиг гахай Нара Баян-Өлгийн уйгурчууд гэж маш том тэнэглэж мангарласан байгаа юм. Уйгурчууд Монгол улсад тэр дундаа Баянөлгийд огт байхгүй. Мантуу нүүрт махан толгой Хүүрэнсэгтэйгээ таарсан ёстой маанаг мэгж шүү..Одоо улстөрөөс зайлуулах хэрэгтэй.
Консулыг газар гдг нь албан ёсны Гатнуулын байгууллагын оффис шүүдээ! Яагаад ч блхгүй! Еөк ииг маань согтоож, хооллож хөөргөж бгахд л амы нь авчиж! Тэгвэл Хэнтий, Дорнод аймагт Буриадын консул нээ, Баянхонгор, Говьалтай д Түвдийн консул? Хасаг гөлөгнүүд тийм Хасагстандаа хайртай дуртай бол тиишээгээ зайлцгаалдаа! 90 ээд онд зугатаад л явсан ! Яасан? Хэмх дээрнлхүүлээд уйлаад ирээ биздээ? Узбез шорлог гсн хогын юм руу бүү зүлэцгээ Монголчуудаа! Дүүрэн хасаг новшнууд !
Оюутолгойн асуудал чухал уу эсвэл хасагийн асуудал чухал уу? Монголоор дүүрээд байгаа хятадуудын асуудал бас чухал асуудал мөн үү? МАН хятадуудыг үй олноор нь оруулж монгол хүний ажлын байрыг булааж тэжээж тэтгээд монголчуудыг болохоор төрөл бүрийн татвараар дарамталж юмны үнийг тэнгэрт тултал нь өсгөж гадагшаа хөөн зайлуулах бодлогоор ажиллаж байна. Энэ чинийхээр бас зөв зүйл үү?
Узбек шорлог, Турк хоолны газраар бүү орцгоо! Хасгуудын цугларч Монголчуудыг яаж эзэлж авахаа ярьдаг газар нь! Хасаг машин угаалгын газар!
Хятад Солонгос хоолны газар монголчууд их ордог болохоос узбек хасагийн хоолны газар нэг их ордоггүй. МАНын дарга нар хужаа солонгос хоолны газар голдуу орж баасаа бөөрөнхийлж хийсэн Сэлэнгийн хужаа нарын баасаараа бордож ургуулсан нарийн ногоотой хоолыг амаа олохгүй цусалцгаадаг . Хасаг узбек хоол чанар муутай давс ихтэй Нян Бао данжаадаас өөр идэх улс ховор.
Мантуу Хүүрсэг нууц амраг Батцэцэгтэйгээ хамтран консул нээх яриа гаргаж анх яс хаяж эхэлсэн. Одоо тэр хоёр саарал ордонд Оюутолгойн асуудлыг бид нар дарж замхруулж чадлаа гэж бие биенийхээ хошного салтааныхаа нүхийг ухацгаан үхэр монголчууд гэж даапаалан инээлдээд хэвтэцгээж байна
Монголын гадаад бодлого буруу байна. Гадаад бодлогын алдаа дотоод асуудлыг хөндөж байна. Гадаад харилцааны яам гэгчид дандаа мөнгө наймаа бодсон шуналтай хүүрнүүд олон байна. Дундад ази дотор арай нэг монголжуу улс бол киргиз болно. Угаас киргизүүд нь эрт цагт тувагийн газар нутагт байсан нүүдэлчид болно. Казакстан, киргиз хоёрыг нэг жинлүүр дээр тавьж тэнцүү харилцах нь Монголд ашигтай.
Дуугүй байгаа Хэнтийн Хүрэлсүх Монголын үндэстний эв нэгдлийн илэрхийлэл гэдэг. Хууль биелүүлэх үүрэгтэй Ерөнхий сайд болгосон буриад Учрал нь бас дуугүй.Гэтэл Монголын хуулинд хүмүүсийг угсаа гарал, шашин шүтлэг ялгаварлах,тараан сурталчлах нь гэмт хэрэгт тооцогддог.Засгийн газрын хэрэг эхлэхийн дарга болгосон Дорнодын пооп Энхбаяр ч бас.Монголын баруун хилийг баталж ирсэн 120 мянган Казахууд босоход ард нь хамгаалах 17 сая өөрийн хэл ус, эх оронтойь ард түмэн байгаа.Монгол болж нүүрээ нуугаад дээр үэсээ биднийг турхирдаг Хүрэлсүхийн хайртай манай 40 мянга, Оросын 240 мянган орос хэлтэй Бурятууд яах бол?
Э. Солонго: Юуны чинь үндэсний эв нэгдэлийг бутаргах тухай яриад байна? Наад аймагт нутагт оршин суудаг уугуул ястнууд амьдрах, ажиллах, сурч боловсрох аргагүй болоод нүүж дайжиж байна. Энэ чинь эв нэгдэл юм уу? Өвөлжөө хаваржаа нутаг нь шарилын газар болж хувираад, нутаглах газаргүй болж байна.Энэ чинь юу юм бэ? Эрхэм сэтгүүлч Э. Солонго оо? Тэнд албан хэргийг хасаг хэлээр явуулж байна. Энэ юу юм бэ? Нараа гишүүний хөндөөд байгаа асуудал түмэн зөв. Одоо хөндөх ярих, арга хэмжэ авах цаг нь болоод, оройтоод байна шүү.
Хойноос гаралтай хол явсан Монголыг устгах хор байна.Дайн дажин үймээн самуунгүй байхын сайхныг ойлгох цаг Монголчуудад ирж байгаа бололтой.
Дэлхий даяар үймэх боллоо. Жижиг улсууд нэгдэж том улсын эсрэг тэмцэхэд босоо тогтолцоотой холбоо байгуулж ажиллах хэрэгтэй байдаг болно. Харин том улс нь жижиг улсын эсрэг тэмцэхдээ хөндлөн холбоог байгуулж ажилладаг. Монгол шиг жижиг улсыг өөрчлөх гэж том улсууд казакстан гэх хөндлөн холбоог ашиглаж байна. Хятадаас харвал Монголыг казакстанаар дамжуулж оролдож байгаа хэрэг болно. Сайн бодож дотоод гадаад асуудалд хандахыг Монгол улсын гадаад харилцааны яамнаас шаардах хэрэгтэй.
День Хуар , Нянь Бао Тао данжаад нарын оруулж ирж өт хорхой шиг язгануулж үржүүлж монгол хүний ажлын байрыг булаагаад байгаа хужаа нарын асуудлыг гахай Нара хэзээ босгож ирэх бол ? Энэ талаар дуугарахгүй байдаг нь Нара өөрөө хужаа гаралтай юм биш байгаа. Гарал угсааг нь судлах хэрэгтэй юм байна.
Хятадыг бид зогсоохын тулд өөр олон жижиг улстай нэг босоо удирдлагатай холбоо байгуулахаас өөр тэмцэх зам байхгүй. Хятадын эсрэг холбоо байгуулахад орос, казакстан, киргиз, энэтхэг, япон, хойд солонгос, мяньмар, ветнам гэх мэт улсыг яаж итгүүлэх билээ.
День Хуар , Нянь Бао Тао данжаад нарын оруулж ирж өт хорхой шиг язгануулж үржүүлж монгол хүний ажлын байрыг булаагаад байгаа хужаа нарын асуудлыг гахай Нара хэзээ босгож ирэх бол ? Энэ талаар дуугарахгүй байдаг нь Нара өөрөө хужаа гаралтай юм биш байгаа. Гарал угсааг нь судлах хэрэгтэй юм байна.
энэ нэг солиотой мэдрэл педо хүүхэн эмэгтэйчүдийн нэр хүндийг гутаан доромжлилж байна даа сэжиг цаашаа
Хэргийн эзэн хэнгэргийн дохиур мантуу нүүрт Хүүрсэг саарал ордонд нууц амраг Батцэцэгийнхээ салтаанд нүүрээ нуун нуугдаж байна . Яагаад гарч ирж үгээ хэлэхгүй байна?
Маргааш Хүүк Тимон хоёр байлдаацгаая Баян өлгий рүү вперед гээд командлан дайныг эхлүүлэх байх. Гэхдээ алс Алтай Хангай руу буриадуудын хөл хэзээ ч гишгэж байгаагүй дээ.
Ард түмнийхээ дунд яс хаячихаад ингээд нуугдаад сууж байдаг ерөнхийлөгч гэж байж болох уу?
Баян өлгий д нэг хасаг айл доод тал нь 8 хүүхэд гаргаж асар хурдтай өсөж, халамжаар амьдарч монголчуудын газар нутгийг эзэлж алсдаа маш аюул даруулахаар бна.