Юньнань мужийн Соёлын дурсгал, археологийн хүрээлэн Нанжин хотын Багшийн их сургууль зэрэг байгууллагуудтай хамтран судалгааны баг байгуулж, Юньнань мужийн Линьцан хотын Гэнма Дай, Ва үндэстний өөртөө засах хошууны Мангуань хадны зургийн дурсгалт газарт системтэй археологийн судалгаа хийжээ. Мөн ураны цувааны өндөр нарийвчлалтай он цаг тогтоох аргыг ашигласнаар уг хадны зургийн үнэмлэхүй насыг анх удаа тогтоосон байна. Ингэснээр Хятадын баруун өмнөд нутгийн эртний суурьшмал хүмүүсийн хадны зураг бүтээсэн түүхийг ойролцоогоор 4220 жилийн өмнөх үе хүртэл урагшлуулжээ.

Судалгааны баг хадны зургийн дүрслэлийг бүрхсэн карбонатын талстуудад он цаг тогтоох шинжилгээ хийсэн байна. Тухайлбал, хүн дүрсэлсэн нэгэн зургийн хоёрдогч карбонатын засварласан нас нь 4240±19 жил гэж тогтоогджээ. Энэ нь тухайн нутгийн хүмүүс 4220-иос доошгүй жилийн өмнө бодит дүрслэл бүхий боловсронгуй урлагийн бүтээл туурвиж байсныг нотолж байна. Бусад 11 дээжийн нас нь 3907-3056 жилийн өмнөх үед төвлөрчээ.

Мангуань хадны зургийн он цаг нь ойролцоогоор 3800-2700 жилийн өмнөх үеийн Цаньюань хадны зургуудаас эрт бөгөөд тухайн бүс нутгийн “Цаньюанийн өмнөх үе”-ийн урлагийн хөгжлийн хоосон орон зайг нөхөж байна.

Судлаачид мөн Жиньша мөрөн, Цаньюань, Зуожян мөрөн зэрэг бүс нутгийн хадны зургийн он цаг тогтоосон үр дүнг нэгтгэн судалж, Хятадын баруун өмнөд нутгийн голлох өнгөт хадны зургийн хөгжлийг гурван үе шаттайгаар ангилан тодорхойлжээ.

Нэгдүгээр үе: Ойролцоогоор 13600-8400 жилийн өмнөх палеолитын сүүл үеийн анчин, түүвэрлэн аж төрөгчдийн үе. Жиньша мөрний сав нутгийн бодит дүрслэл бүхий амьтдын хадны зураг гол төлөөлөл нь болно.

Хоёрдугаар үе: Ойролцоогоор 4200-2700 жилийн өмнөх неолитын сүүл үеийн суурьшмал амьдралын үе. Мангуань болон Цаньюань хадны зураг гол төлөөлөл нь болно.

Гуравдугаар үе: Ойролцоогоор 1900-1700 жилийн өмнөх түүхэн үеийн эхэн үе. Гуанши мужийн Зуожян мөрний сав нутгийн хадны зураг гол төлөөлөл нь болно.

Судалгаагаар Мангуань хадны зургийг бүтээсэн үе нь дэлхий дахинд болсон “4200 жилийн өмнөх уур амьсгалын үйл явдал”-тай өндөр түвшинд давхцаж байгааг мөн тогтоожээ. Энэ нь уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөхцөлд эртний хүмүүсийн шилжилт хөдөлгөөн, технологийн тархалт, соёлын харилцан нөлөөллийг судлахад шинэ материал болж байна.

Өнөөдрийн байдлаар Юньнань болон Гуанши мужид нийт 100 гаруй хадны зургийн дурсгалт газар бүртгэгдээд байна. Энэ удаа бий болгосон он цагийн хүрээ нь Хятадын баруун өмнөд нутаг болон Зүүн Өмнөд Азийн эх газрын эртний соёлын харилцаа, бүс нутгийн хадны зургийн урлагийн хувьсал хөгжлийг судлахад чухал ач холбогдолтой юм.