Л.Оюун-Эрдэнийн санаачилсан “арван дөрвөн мега төсөл” гэгчийн хүрээнд хэрэгжиж буй дэд бүтцийн ажлууд сүүлийн үед олон нийтийн анхаарлын төвд орж, шүүмжлэл дагуулах болсон билээ. Эдгээрээс хамгийн түрүүнд гэрээ хэлэлцээр нь хийгдсэн төмөр замын хил холболтын төсөл эдийн засгийн үр ашиг, гэрээний нөхцөлтэй холбоотойгоор маргаан дагуулж, Монгол Улсад хэдэн тэрбум ам.долларын алдагдал учруулж болзошгүй тухай асуудал улс төр, эдийн засгийн хүрээнд идэвхтэй яригдсаар байна. Үүний дараа хэрэгжиж эхэлсэн хоёр дахь томоохон төсөл болох Туул гол дагуух хурдны замын бүтээн байгуулалт нь байгаль орчны ноцтой асуудлыг хөндөж, иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарч эхэллээ. Уг төслийн хүрээнд Туул голын ай сав дахь байгалийн бургасан төгөл, ногоон байгууламжийг их хэмжээгээр устгаж байгаа нь экологийн тэнцвэрт байдалд сөргөөр нөлөөлөх эрсдэлтэй гэж мнргэжилтнүүд анхааруулж байна.
Туул гол нь Улаанбаатар хотын усны нөөц, экологийн чухал бүс нутаг төдийгүй, хотын уур амьсгал, агаарын чанарт чухал үүрэгтэй гэдгийг мэргэжилтнүүд онцолдог.
Иргэдийн зүгээс уг төслийг эсэргүүцэхдээ зөвхөн байгаль орчны асуудлаар зогсохгүй, эдийн засгийн үр ашиг, төсвийн зардлын оновчтой байдалд ч эргэлзэж буйгаа илэрхийлж байна. Тухайлбал, төслийн нийт өртөг хэт өндөр байгаа бөгөөд санхүүжилтийн эх үүсвэр, эргэн төлөгдөх нөхцөл тодорхой бус байгаа нь улс орны эдийн засагт дарамт үүсгэж болзошгүй гэж шүүмжлэгчид үзэж байна. Мөн уг төслийг гүйцэтгэж буй компаний туршлага, чадавхид эргэлзэх үндэслэлүүд ч гарч ирсэн бөгөөд ил тод байдал хангалтгүй байгаа нь олон нийтийн үл итгэх байдлыг улам нэмэгдүүлж байгаа билээ.
Эх сурвалжуудын мэдээлж буйгаар Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдын албан тушаалаас буух үедээ болон дараа нь ч намынхаа удирдлагуудад уг төслийг заавал үргэлжлүүлэхийг онцлон хүсч байсан гэх мэдээлэл байна.
Тэрбээр хамгийн сүүлд өгсөн телевизийн ярилцлагын үеэрээ ч энэхүү хурдны замын төслийг дэмжихийг олон нийтэд уриалсан байдаг. Гэвч бодит байдал дээр төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл хангалттай боловсруулагдаагүй, байгаль орчны нарийвчилсан үнэлгээ дутуу, олон нийтийн оролцоо хангалтгүй байсан зэрэг шалтгаанууд нь асуудлыг улам хурцатгаж байна. Хот төлөвлөлт, байгаль орчны чиглэлийн судлаачид энэ төслийг яаравчлан хэрэгжүүлэхийн оронд илүү өргөн хүрээний судалгаа, хэлэлцүүлэг хийх шаардлагатай гэж үзэж буй. Туулын хурдны зам гэгчтэй холбоотой олон нийтийн эсэргүүцэл, шүүмжлэлд эрх баригчид ямар хариу өгөх нь улс төр, нийгмийн анхаарлын төвд байна.
Э.Солонго
Даваа - 03 сарын 23,
2026
Сэтгэгдэл24
Битгий хуц, баригдсаных нь дараа та нар яаж баярлан давхих болоо? Монголыг дотроос нь хорлогсод та нар хол явахгүй!!!
Чи Нямбаатар уу
Баруун тийшээ явахын тулд эхлээд зүүн тийшээ Баянзүрхийн товчоо орох хэрэг болж байна уу. День Хуар , Нян Бао Тао нар эрүүл улс мөн үү?
Бургас бол сэргэхдээ хурдан, амархан мөхөхгүй. Бараг 20 жилийн дотор ширэнгэ үүснэ. Та нар чернобыл ослын дараах 30 жил Припять хотын бургас мод, ургамал ямар хурдан байшин савыг нь нураах хэмжээнд очсон байгааг зурагтаар хараагүй юу. Байгаль гэдэг чинь асар их хүчтэй. Хүмүүс биднээс илүү хүчтэй байна. Энэ зам барьсанч мод бургас нь сүүлдээ дийлдэхгүй болж, наад хурдны замыг чинь байгаль өөрөө эвдээд эхэлнэ. Ийм шүү дээ эргүү хүмүүс минь. Байгалийн хуулийг сайн ойлговол зүгээр дээ. Сүүлийн үед дандаа нийгмийн ухааны нөхөд элдэв худал онол ярих юм. Байгалийн хүч гэдэг бидэнд дийлдэхгүй.
Авлигал хорооллыг нураана гэж Нян Бао тэнгэр рүү харж улин хуцаад хуурсан.Лус Тэнгэрийг хуурч мэхэлсэн хүн нэг их ударгүй дээ.
Хэнтийд очиж Хэрлэн Ононы гольдрилыг өөрчилж усыг говь руу тавья. ХүСү Жан , Бат-Эрдэнэ нар дэмий балай юм дахиад хуцаад эхэлбэл одоо бол шууд буудна шүү пзданууд аа
Хятадууд байгалийн хийг Улаанбаатараа дайруулж оросууд сибирийн хүч 2 хоолойг барих гэтэл байгаль нуурын цэвэр усыг том дамжуулах хоолойгоор хятадын ланжоу хот хүртэл барихгүй бол барихыг зөвшөөрөөгүй. Оросууд байгаль нуурын усыг говьд цөлд хоолойгоор өгвөл говьд тариалан эрхэлж, хятадууд ахиад хэдэн сая болж үржих аюултайг мэднэ. Хэрлэн голыг говьд хэрэглэх гэдэг бол Монголоос урваж байгаа хятадын тагнуулын хийх ажил болно. Үмхий хар хятадууд монголын усаар газар тариалан эрхэлж, ахиад сая саяараа хүүхэд гаргаж үржинх нөхцөл бүрдэнэ. Буудна шүү гэдэг новш минь чамайг ёстой буудна шүү. Монголын гол усыг хятадад өгч огт болохгүй.
Юу хуцаад байгаа өмхий хар ал вэ? Хэрлэн Ононы усыг говь руу урсгавал говийн монголчууд хэрэглэхгүй хятадууд хэрэглэх болж байна уу? Хэрлэн Ононы цэвэр усаар оросууд бөгс хошного салтаа саамаа угааж жорлонгийн баас ялгадсаа цэвэрлэж байна. Хэрлэн Ононы уснаас суваг татаж багахан хэсгээр нь говийн монголчууд малаа услах төим ногоогоо тарих асуудал яригдаж байгаа болохоос тэр усыг хятад руу гаргахгүй. Хэнтий өмхий хужаа чамайг эрж олоод алж чадна шүү.
Хэнтий гаралтай пздануудыг бүгдийг нь днк шинжилгээнд албадан оруулж монгол хятадыг нь тогтоолгох ёстой.
muu nert OE-iinsanaachilsan tusliig zam deeguur davhihgui baihad l bolno shuu dee
Бургас бол сэргэхдээ хурдан, амархан мөхөхгүй. Бараг 20 жилийн дотор ширэнгэ үүснэ. Та нар чернобыл ослын дараах 30 жил Припять хотын бургас мод, ургамал ямар хурдан байшин савыг нь нураах хэмжээнд очсон байгааг зурагтаар хараагүй юу. Байгаль гэдэг чинь асар их хүчтэй. Хүмүүс биднээс илүү хүчтэй байна. Энэ зам барьсанч мод бургас нь сүүлдээ дийлдэхгүй болж, наад хурдны замыг чинь байгаль өөрөө эвдээд эхэлнэ. Ийм шүү дээ эргүү хүмүүс минь. Байгалийн хуулийг сайн ойлговол зүгээр дээ. Сүүлийн үед дандаа нийгмийн ухааны нөхөд элдэв худал онол ярих юм. Байгалийн хүч гэдэг бидэнд дийлдэхгүй.
Нчмбаатар болон хотынхон хотын хүн ам машины зохистой тоог бүрдүүлэх талаар юу ч хийгээгүй төвлөрлийн улам нэмэгдүүлсэн Ийм байхад хичнээн зам бариад нэмэргүй түгжрэл арилахгүй Хот хөдөөгийн хүн амын зохистой харьцааг ойлгодог хүн дараагийн хотын дарга хурлын төолөөлөгчид сонгогдоосой
Энэ зураг дээр бургас нь газар сайгүй ургаж, бүүр замбараа цадиггүй ширэлдсэн байгаа биз. Нөхцөл нь бүрдчихсэн газар ургамал гэдэг ёстой хүнтэй хүнгүй ургана. Ахиж ургахдаа бүүр их замбараагүй ургана. Барилгын суурь, зам гүүрийн тулгуур суурийг нураахаар үндэсээ лав оруулж ургахаар хүний хийсэн нэг дэд бүтэц нурдаг юм даа.
Бургас , Улиас моднууд. Бэрхийн галч цагаач День Хуар данжаад хүний нутгийн гол усыг сүйтгэхдээ хятадуудыг оруулж ирж байгаад устгаж байна шүү.
Бургас бол сэргэхдээ хурдан, амархан мөхөхгүй. Бараг 20 жилийн дотор ширэнгэ үүснэ. Та нар чернобыл ослын дараах 30 жил Припять хотын бургас мод, ургамал ямар хурдан байшин савыг нь нураах хэмжээнд очсон байгааг зурагтаар хараагүй юу. Байгаль гэдэг чинь асар их хүчтэй. Хүмүүс биднээс илүү хүчтэй байна. Энэ зам барьсанч мод бургас нь сүүлдээ дийлдэхгүй болж, наад хурдны замыг чинь байгаль өөрөө эвдээд эхэлнэ. Ийм шүү дэ эргүү хүмүүс минь. Байгалийн хуулийг сайн ойлговол зүгээр дээ. Сүүлийн үед дандаа нийгмийн ухааны нөхөд элдэв худал онол ярих юм. Байгалийн хүч гэдэг бидэнд дийлдэхгүй.
Энгийн монгол иргэн хүн мод огтолбол МАН ын данжаадууд шаагилдан бүчиж байгаад торгож янаглагдаг. Харин День Хуар , Нян Бао данжаадуудын оруулж ирсэн хятадуудад МАН тэрбум тэрбумаар нь огтолж устгах дархан эрхийг яаагаад өгч байна? Яагаад хужаа хүн монгол хүнээс илүү давуу эрх эдлээд байна?
Байгалийн сэргэх хүч гэдэг хүний бодсоноос айхтар юм байдаг. Бургасыг тайраад хаясанч, 20 жилийн дараа туулын бургас одоогийнхоос их болно. Туул бол өвөл бараг урсахгүй, хавар зун намар урсана.
Хэнтийн бээжин царайтай , данхар толгойтой, хүлхгэр завьжтай мангаа данжаадууд тэрбум мод тарьж жаргаана гэж улин хуцалдаж молиго үмхүүлж байгаад тэрбумаар нь мод хяргаж гол усны амийг авцгаадаг болжээ. Хү Сю Жан, День Хуар , Нян Вао Тао нарын амийг лусын эзэд авах болтугай.
Бургас бол сэргэхдээ хурдан, амархан мөхөхгүй. Бараг 20 жилийн дотор ширэнгэ үүснэ. Та нар чернобыл ослын дараах 30 жил Припять хотын бургас мод, ургамал ямар хурдан байшин савыг нь нураах хэмжээнд очсон байгааг зурагтаар хараагүй юу. Байгаль гэдэг чинь асар их хүчтэй. Хүмүүс биднээс илүү хүчтэй байна. Энэ зам барьсанч мод бургас нь сүүлдээ дийлдэхгүй болж, наад хурдны замыг чинь байгаль өөрөө эвдээд эхэлнэ. Ийм шүү дээ эргүү хүмүүс минь. Байгалийн хуулийг сайн ойлговол зүгээр дээ. Сүүлийн үед дандаа нийгмийн ухааны нөхөд элдэв худал онол ярих юм. Байгалийн хүч гэдэг бидэнд дийлдэхгүй.
Газар усны хорлол гэж айхтар юм бии. Нян Бао , День Хуар , Хү Сю Жан гэж манж хятадын цагаач нар үүнийг мэдэхгүй юм шиг байна.
Ийм тэнэглэлээ болих хэрэгтэй ш дээ.. Хэн санаачилсан ч бай өнөөдөр тулгамдаж байгаа бөглөрөл тагларал аа шийдэх чинь чухал биз дээ. тэр бургасны тухайд устгачихна ч гээгүй шилжүүлэх л пм билээ
Үндэс нь үлдсэн бол ахиад ургана даа. Нөхцөл нь бүрдчихсэн байна. Ус нь байна, нар нь байна, нүүрсний шаталтаас үүссэн нүүрс төрөгч хийнээс их юм Улаанбаатарт алга. Тэгэхээр бургас ёстой бидэнд дийлдэхгүй. Газарт байгаа бүх үндэсийг түүж чадахгүйгээс хойш хүмүүс бургасыг дийлэхгүй.
Огтолж хөрөөдсөн модыг яаж шилжүүлэх вэ. Энэ замаар хотынхон ямар зорилгоор зорчих вэ . Ажилдаа явахын тулд уу,
Баруун аймгууд руу явахын тулд эхлээд зүүн тийш явж Баянзүрхийн товчоо ордог болох юм байна гэ ойлгож байна Энэ зөв үү?