Монгол Улсын зургаа дахь Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгахаас өмнө өөрийн хүсэлтээр албан тушаалаасаа чөлөөлөгдлөө. Түүний энэ шийдвэр улс төрийн хүрээнд олон талын байр суурь, хэлэлцүүлэг өрнүүлж байгаа ч төрийн тэргүүнээр ажилласан хугацаанд хийж хэрэгжүүлсэн ажлууд, санаачилсан бодлого, хөтөлбөрүүдийг нь тусад нь авч үзэж, бодитой үнэлэх учиртай.
Аливаа төрийн тэргүүний үйл ажиллагааг зөвхөн тухайн цаг үеийн улс төрийн нөхцөл байдал, маргаан мэтгэлцээнээр дүгнэх нь өрөөсгөл. Харин улс орны хөгжилд ямар бодлого дэвшүүлсэн, ямар ажлыг эхлүүлж, юуг бодит ажил болгосон, хойч үедээ юу үлдээж байгаагаар нь үнэлэх нь зүйтэй.
У.Хүрэлсүх Ерөнхий сайд, Монгол Ардын Намын дарга, улмаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр ажиллахдаа улс орны хөгжлийн урт хугацааны зорилтуудыг үндэсний хэмжээний хөдөлгөөн, хөтөлбөр болгон хэрэгжүүлэхийг зорьж ирсэн улстөрч юм. Түүний санаачилсан «Тэрбум мод», «Хүнсний хувьсгал», «Цагаан алт», «Цэнхэр алт», «Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100» зэрэг хөтөлбөрүүд нь байгаль орчин, хүнсний аюулгүй байдал, үндэсний үйлдвэрлэл, усны нөөц, боловсрол гэсэн Монгол Улсын ирээдүйд чухал ач холбогдолтой салбаруудыг хамарсан.
Үүнээс гадна гадаад харилцааг өргөжүүлэх, байгалийн баялгийн үр өгөөжийг иргэдэд хүртээх, үндэсний түүх, соёлын өвийг хамгаалах, стратегийн бүтээн байгуулалтуудыг урагшлуулах чиглэлд хийсэн ажлуудыг нь онцолж болно.
Гадаад бодлогын идэвхжил, Монгол Улсын олон улсын нэр хүнд
У.Хүрэлсүхийн Ерөнхийлөгчөөр ажилласан хугацааны хамгийн тод үр дүнгийн нэг нь гадаад харилцааны идэвхжил байв.
Дэлхийн геополитикийн нөхцөл байдал хурцдаж, их гүрнүүдийн өрсөлдөөн ширүүссэн энэ цаг үед Монгол Улсын хувьд хоёр хөрштэйгөө найрсаг харилцаагаа хадгалахын зэрэгцээ гуравдагч хөршийн бодлогоо идэвхтэй хэрэгжүүлэх шаардлага улам нэмэгдсэн. Ийм нөхцөлд Монгол Улсын гадаад бодлогын залгамж чанарыг хадгалж, олон улсын харилцаагаа өргөжүүлэхэд төрийн тэргүүний оролцоо чухал байлаа.
Түүний бүрэн эрхийн хугацаанд Япон Улстай тусгай стратегийн түншлэлийн харилцаа тогтоож, Франц, БНСУ, Герман, Казахстан, Турк, Итали зэрэг улстай стратегийн түншлэлийн харилцааг хөгжүүлэв. Мөн Вьетнам, Лаос, Чех, Польш, Узбекистан, Киргиз зэрэг улстай иж бүрэн түншлэлийн харилцаа тогтоож, Төв Азийн орнуудтай хамтын ажиллагаагаа шинэ шатанд гаргах чиглэлд ахиц дэвшил гарсан юм.
Энэ хугацаанд НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, олон улсын байгууллагуудын удирдлага, гадаадын төрийн тэргүүнүүд болон өндөр дээд хэмжээний зочид Монгол Улсад айлчилсан нь манай улсын гадаад харилцааны цар хүрээ тэлж, дипломат идэвх нэмэгдсэнийг илэрхийлэх үйл явдлууд байв.
У.Хүрэлсүхийн гадаад бодлогын нэг онцлог нь Монгол Улсыг зөвхөн тусламж, дэмжлэг хүлээн авагч бус, харилцан ашигтай хамтын ажиллагаа санал болгодог, олон улсын харилцаанд өөрийн гэсэн байр суурьтай түнш байхыг зорьсон явдал юм.
Энэ бодлогын үр дүнг зөвхөн айлчлалын тоо, дипломат харилцааны түвшнээр хэмжихгүй. Харин тэдгээр харилцаа эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, худалдаа, технологи, боловсролын салбарт ямар боломж нээж байгаагаар үнэлэх учиртай. Гэхдээ Монгол Улсын олон улсын харилцааг идэвхжүүлж, гадаад бодлогын орон зайг тэлэхэд түүний оруулсан хувь нэмрийг үгүйсгэх аргагүй.
Байгалийн баялгийг ард түмэнд хүртээх бодлого
Монгол Улс байгалийн асар их баялагтай ч түүний үр өгөөж иргэн бүрд шударгаар хүрч чадаж байна уу гэсэн асуулт олон жилийн турш тавигдсаар ирсэн.
У.Хүрэлсүхийн улс төрийн үйл ажиллагааны гол чиглэлүүдийн нэг нь байгалийн баялгийн өмчлөл, ашиглалт, үр өгөөжийн асуудал байлаа. Тэрбээр Ерөнхий сайд болон Ерөнхийлөгчөөр ажиллахдаа стратегийн орд газрууд, төрийн өмчит үйлдвэрүүдийн асуудалд анхаарч, байгалийн баялгийн үр шимийг ард түмэнд хүртээх бодлогыг дэмжсэн.
«Эрдэнэт үйлдвэр», «МонРосЦветмет», «Асгат», «Салхит», «Тост, Тосон Бумба», «Ноён уул» зэрэг үйлдвэр, орд газартай холбоотой өмчлөл, ашиглалт, хамгаалалтын асуудлууд энэ хугацаанд төрийн бодлогын анхаарлын төвд байв. Мөн хууль бусаар олгогдсон 938 тусгай зөвшөөрлийг цуцалж, 33 газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авсан тухай дүн мэдээлэгдсэн.
Байгалийн баялгийн үр өгөөжийг иргэдэд хүртээх тогтолцоог бүрдүүлэх зорилго нь Үндэсний баялгийн сангийн бодлоготой нягт холбогдоно.
Энэ хүрээнд онцгойлон дурдах асуудал бол Оюу толгойн ногдол ашиг юм. У.Хүрэлсүх Оюу толгойн анхны ногдол ашгийг иргэн бүрд тэгш хүртээх ёстой гэсэн байр суурийг тууштай илэрхийлж ирсэн. Тэрбээр төрийн тэргүүний албан тушаалаа хүлээлгэн өгөхдөө ч энэ асуудлыг УИХ, Засгийн газарт дахин сануулсан нь санамсаргүй хэрэг биш.
Байгалийн баялгийн орлогыг зөвхөн төрийн байгууллагууд захиран зарцуулах бус, иргэд өөрсдөө үр шимийг нь хүртэх ёстой гэсэн зарчим нь Монгол Улсын баялгийн бодлогын цаашдын чиглэлийг тодорхойлох чухал асуудал юм.
«Тэрбум мод» — Байгаль хамгааллыг үндэсний зорилго болгосон нь
У.Хүрэлсүхийн нэртэй хамгийн тод холбогдох санаачилга бол «Тэрбум мод» үндэсний хөдөлгөөн.
Монгол Улсын нийт нутаг дэвсгэрийн томоохон хэсэг цөлжилт, газрын доройтолд өртөж, уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөө улам нэмэгдэж буй нөхцөлд байгаль хамгааллын асуудлыг үндэсний хэмжээний зорилт болгох шаардлага тулгарсан.
«Тэрбум мод» хөдөлгөөн энэ шаардлагаас үүдэлтэй. Уг хөдөлгөөний онцлог нь мод тарих ажлыг зөвхөн байгаль орчны байгууллагуудын үүрэг гэж үзэлгүй, төр, хувийн хэвшил, уул уурхайн компаниуд, иргэдийн хамтын оролцоонд тулгуурласан явдал юм.
Хөдөлгөөний хэрэгжилтийн хүрээнд 150 гаруй сая мод тарьж, ургуулсан тухай дүн гарсан. Мөн ойн хортон шавжтай тэмцэх, ойн санг хамгаалах, нөхөн сэргээх ажлууд өргөжсөн байна.
Энэ санаачилгын хамгийн чухал үр дүн нь зөвхөн тарьсан модны тоо биш. Байгаль орчныг хамгаалах, ойжуулах, цөлжилттэй тэмцэх асуудал төрийн бодлогын тэргүүлэх чиглэл болж, олон нийтийн оролцоо нэмэгдсэн явдал юм.
Цаашид тарьсан модны амьдралт, усалгаа, арчилгаа, нөхөн сэргээлтийн үр дүнг тогтмол үнэлэх шаардлагатай ч байгаль хамгааллын асуудлыг улс үндэстний нийтлэг зорилго болгосон нь У.Хүрэлсүхийн үлдээсэн томоохон санаачилгуудын нэг мөн.
«Хүнсний хувьсгал» — Хүнсний аюулгүй байдлыг эдийн засгийн тусгаар тогтнолтой холбов
Хүнсний аюулгүй байдал бол аливаа улсын үндэсний аюулгүй байдлын салшгүй хэсэг. Дэлхийн зах зээл дээрх үнийн өсөлт, тээвэр логистикийн хүндрэл, олон улсын худалдааны эрсдэл нь хүнсний импортоос хамааралтай орнуудын эмзэг байдлыг улам тод харуулсан.
Ийм нөхцөлд У.Хүрэлсүх «Хүнсний хувьсгал» үндэсний хөдөлгөөнийг санаачилж, дотоодын хүнсний үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх, импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, үндэсний үйлдвэрлэгчдийг дэмжих зорилт дэвшүүлсэн.
Хөтөлбөрийн хүрээнд 53 хүнсний үйлдвэр шинээр ашиглалтад орж, үндэсний үйлдвэрлэгчид 1000 гаруй нэр төрлийн шинэ бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн тухай мэдээлэгдсэн.
Энэ нь зөвхөн үйлдвэр байгуулах асуудал биш. Хөдөө аж ахуйн түүхий эдийг дотооддоо боловсруулах, үйлдвэрлэлийн бүтээмжийг нэмэгдүүлэх, ажлын байр бий болгох, хүнсний бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийг тогтвортой байлгах цогц бодлого юм.
Монгол Улс хүнсний гол нэрийн бүтээгдэхүүнүүдээ дотооддоо үйлдвэрлэж, хэрэгцээгээ хангах чадвартай болох нь эдийн засгийн төдийгүй стратегийн ач холбогдолтой.
«Хүнсний хувьсгал»-ын үр дүнг цаашид импортын хамаарал хэр буурсан, үндэсний үйлдвэрлэл хэр өссөн, бүтээгдэхүүний чанар, үнэ, хүртээмж хэрхэн өөрчлөгдсөнөөр хэмжих ёстой. Харин хүнсний аюулгүй байдлыг үндэсний хэмжээний хөгжлийн зорилт болгосон нь энэ хөдөлгөөний гол үнэ цэн юм.
«Цагаан алт» — Түүхий эд экспортлогчоос үйлдвэрлэгч орон болох зорилт
Монгол Улсын эдийн засгийн нэг томоохон сул тал нь байгалийн болон мал аж ахуйн гаралтай түүхий эдээ боловсруулалгүй экспортолдог бүтэц юм.
Ноолуур, ноос, арьс ширний арвин нөөцтэй атлаа нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл хангалттай хөгжөөгүй нь олон жилийн асуудал байсаар ирсэн.
Энэ нөхцөл байдлыг өөрчлөх зорилгоор «Цагаан алт» хөтөлбөрийг санаачилсан. Уг хөтөлбөр нь мал аж ахуйн гаралтай түүхий эдийг дотооддоо боловсруулах, эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, экспортын орлогыг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн.
Хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн хүрээнд самнасан ноолуурын экспорт тав дахин өсөж, 330 сая ам.долларт хүрсэн гэсэн үзүүлэлт гарсан.
Монгол Улс ноолуурын зах зээлд эзлэх байр сууриа зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгчийн хэмжээнд бус, чанартай эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчийн түвшинд хүргэх боломжтой. Энэ боломжийг бодит эдийн засгийн үр өгөөж болгохын тулд боловсруулах үйлдвэр, технологи, хөрөнгө оруулалт, зах зээлийн бодлогыг уялдуулах шаардлагатай.
«Цагаан алт» хөтөлбөр нь ийм өөрчлөлтийн суурийг тавихыг зорьсон бодлого юм.
«Цэнхэр алт» — Усны нөөцийг хамгаалах асуудлыг төрийн бодлогын төвд авчрав
Монгол Улсын ирээдүйн хөгжилд хамгийн ихээр нөлөөлөх байгалийн нөөцийн нэг нь ус.
Уур амьсгалын өөрчлөлт, цөлжилт, уул уурхай, хотжилт, хүн амын өсөлтөөс шалтгаалан усны нөөцийн асуудал улам хурцаар тавигдаж байна.
У.Хүрэлсүхийн санаачилсан «Цэнхэр алт» үндэсний хөдөлгөөн нь усны нөөцийг хамгаалах, зохистой ашиглах, нуур, гол мөрний экосистемийг сэргээхэд чиглэсэн.
Энэ хүрээнд Хөвсгөл нуурыг цэвэрлэх, хамгаалах, Ганга, Өгий нуурыг ширгэхээс сэргийлэх, Хэлтгий цагаан нуурыг сэргээх зэрэг ажлууд хэрэгжсэн.
Усны нөөцийн хамгаалалтыг зөвхөн байгаль орчны асуудал бус, эдийн засаг, хүн амын эрүүл мэнд, үндэсний аюулгүй байдлын бодлоготой уялдуулсан нь уг хөдөлгөөний онцлог юм.
Ус бол нөхөн сэргээхэд асар их хугацаа, хөрөнгө шаарддаг стратегийн нөөц. Тиймээс усны бодлогыг урт хугацаанд тууштай хэрэгжүүлэх үндэсний зорилт болгон дэвшүүлсэн нь чухал ач холбогдолтой.
«Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100» — Хүний хөгжилд оруулсан хөрөнгө оруулалт
У.Хүрэлсүхийн санаачилсан хөтөлбөрүүдээс урт хугацаанд хамгийн үнэ цэнтэй үр дүн өгөх боломжтой нь «Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100» юм.
Монгол Улсын хөгжил зөвхөн байгалийн баялаг, уул уурхайн орлогоос бус, боловсролтой, чадварлаг хүний нөөцөөс хамаарна. Тиймээс орон нутгийн хүүхэд, залууст дэлхийн шилдэг их, дээд сургуулиудад суралцах боломж олгох зорилгоор энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн.
Хөтөлбөрийн хүрээнд 1700 гаруй оюутан дэлхийн 21 улсад суралцаж, эхний 150 гаруй төгсөгч эх орондоо ирж ажиллаж эхэлсэн байна.
Энэ хөтөлбөрийн онцлог нь боловсролын боломжийг газар зүйн байршил, гэр бүлийн эдийн засгийн нөхцөлөөс үл хамааран илүү хүртээмжтэй болгохыг зорьсонд оршино.
Алслагдсан сумын хүүхэд дэлхийн нэр хүндтэй их сургуульд суралцаж, олон улсын түвшний мэдлэг, мэргэжил эзэмшин эх орондоо ирж ажиллах нь зөвхөн тухайн хүний амьдралыг өөрчлөхгүй. Цаашлаад орон нутаг, улс орны хөгжилд хувь нэмэр оруулах боломжийг бүрдүүлнэ.
Энэ хөтөлбөрийн жинхэнэ үр дүн олон жилийн дараа тодорхой болно. Гэхдээ байгалийн баялгаас илүүтэй хүний мэдлэг, боловсролд хөрөнгө оруулах шаардлагыг төрийн бодлогын түвшинд тодотгосон нь түүний чухал ач холбогдол юм.
Стратегийн бүтээн байгуулалтуудыг урагшлуулсан он жилүүд
У.Хүрэлсүхийн Ерөнхий сайд болон Ерөнхийлөгчөөр ажилласан хугацаанд Монгол Улсын дэд бүтэц, тээвэр, эрчим хүч, эрүүл мэнд, соёлын салбарт олон томоохон төсөл хэрэгжсэн.
Тухайлбал, стратегийн ач холбогдол бүхий таван чиглэлийн нийт 1000 гаруй километр төмөр зам, «Чингис хаан» олон улсын нисэх буудал, Дарханы зам, Хөшигийн хөндийн хурдны зам, Налайхын зам, Яармаг, Сонсголон, Олимпын гүүр зэрэг бүтээн байгуулалтуудыг нэрлэж болно.
Мөн Шинэ төв цэвэрлэх байгууламж, хаягдал ус дахин боловсруулах үйлдвэр, ус гүн цэвэршүүлэх үйлдвэр зэрэг инженерийн дэд бүтцийн төслүүд хэрэгжсэн.
Нийгмийн салбарт «Чингис хаан» үндэсний музей, Үндэсний төв номын сан, Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сэргээн засах төв, Улсын хоёрдугаар эмнэлгийн Эрхтэн шилжүүлэн суулгах төв, Эх, эмэгтэйчүүдийн үндэсний хоёрдугаар төв зэрэг бүтээн байгуулалтуудыг онцолж болно.
Үүнээс гадна Газрын тос боловсруулах үйлдвэр, Эрдэнэбүрэний усан цахилгаан станц, «Солонго-1», «Солонго-2» орон сууцны хороолол, боомтуудын шинэчлэл зэрэг стратегийн төслүүд үргэлжилж байна.
Мэдээж эдгээр нь нэг хүний, нэг Засгийн газрын хийсэн ажил биш. Олон жилийн төлөвлөлт, хөрөнгө оруулалт, үе үеийн Засгийн газрын шийдвэр, олон мянган хүний хөдөлмөрийн үр дүн юм.
Гэхдээ төрийн бодлогын залгамж чанарыг хадгалах, стратегийн төслүүдийг дэмжих, зарим бүтээн байгуулалтыг урагшлуулахад У.Хүрэлсүхийн Ерөнхий сайд болон Ерөнхийлөгчөөр ажилласан хугацааны оролцоо байсныг тэмдэглэх нь зүйтэй.
Үндэсний түүх, соёлын өвийг эрхэмлэх бодлого
У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүнээр ажилласан хугацаанд үндэсний түүх, соёл, өв уламжлалыг хамгаалах асуудал онцгой байр суурь эзэлсэн.
Эзэн Богд Чингис хааны эш хөргийг хүндэтгэн залах, эртний нийслэл Хархорум хотыг сэргээн байгуулах, морин хуурыг эрхэмлэн дээдэлж, түгээн дэлгэрүүлэх, Монголын түүхийн иж бүрэн 30 боть ном бүтээх зэрэг санаачилга, зарлигууд гарсан.
Мөн «Чингис хаан» үндэсний музей байгуулагдаж, Их хааны Алтан шүтээн, Их цагаан туг, Төрийн хасбуу тамгыг урлан бүтээж, музейд хүндэтгэн залсан нь үндэсний түүх, соёлын өвийг олон нийтэд таниулах томоохон ажил болсон юм.
Даяаршлын эрин үед улс үндэстэн бүр өөрийн түүх, соёл, үнэт зүйлсээ хадгалж үлдэх сорилттой тулгарч байна. Монгол Улсын хувьд үндэсний ижилсэл, төрт ёсны уламжлал, түүхэн ой санамж нь тусгаар тогтнолын чухал тулгуур билээ.
Энэ утгаараа үндэсний түүх, соёлын өвийг хамгаалах, залуу үедээ өвлүүлэхэд чиглэсэн бодлого нь зөвхөн бэлгэдлийн шинжтэй бус, урт хугацааны ач холбогдолтой юм.
Цар тахлын үеийн нийгмийн хамгааллын шийдвэрүүд
У.Хүрэлсүхийн Ерөнхий сайдаар ажилласан үеийн томоохон сорилтуудын нэг нь дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал байв.
Энэ үед иргэдийн орлого буурч, аж ахуйн нэгжүүдийн үйл ажиллагаа доголдож, эдийн засгийн хүндрэл нэмэгдсэн. Ийм нөхцөлд хүүхдийн мөнгийг 20 мянгаас 100 мянган төгрөг болгон нэмэгдүүлэх, ахмад настнуудын тэтгэврийн зээлийг тэглэх зэрэг нийгмийн хамгааллын шийдвэрүүд гарсан.
Мөн цар тахлын үеийн төрийн бодлогын хүрээнд айл өрх, аж ахуйн нэгжүүдийн цахилгаан, дулаан, усны төлбөрийг тодорхой хугацаанд төрөөс хариуцсан.
Эдгээр арга хэмжээний төсөв, эдийн засагт үзүүлсэн урт хугацааны нөлөөг өөр өөрөөр үнэлж болох ч хүндрэлийн үед иргэдийн амьжиргааг дэмжихэд чиглэсэн томоохон шийдвэрүүд байсныг үгүйсгэх аргагүй.
Албан тушаалаа өгсөн шийдвэр ба улс төрийн хариуцлагын асуудал
У.Хүрэлсүхийн улс төрийн замналд төрийн тэргүүний албан тушаалаасаа өөрийн хүсэлтээр чөлөөлөгдсөн шийдвэр онцгой байр суурь эзлэх нь дамжиггүй.
Монголын улс төрд албан тушаал, эрх мэдлээ хадгалж үлдэхийн төлөө тэмцдэг, хариуцлага хүлээхээс зайлсхийдэг гэх шүүмжлэл олон жил үргэлжилсэн. Ийм нөхцөлд бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусахаас өмнө албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх шийдвэр гаргасан нь улс төрийн хувьд анхаарал татсан үйл явдал боллоо.
Тэрбээр өөрийн нэр төртэй холбоотой асуудлуудыг эцэслэн шийдвэрлүүлэх, Ерөнхийлөгчийн институцийн нэр хүндийг хамгаалах зорилгоор ийм шийдвэр гаргаснаа тайлбарласан.
Мэдээж энэ шийдвэрийг улс төрийн хүрээнд янз бүрээр үнэлж байна. Нэг хэсэг нь ёс зүйн хариуцлагын илэрхийлэл гэж үзэж байгаа бол нөгөө хэсэг нь цаашдын улс төрийн зорилготой холбон тайлбарлаж буй.
Гэвч аливаа улстөрчийн гаргасан шийдвэрийн бодит утга учир цаг хугацааны явцад илүү тодорхой болдог. У.Хүрэлсүхийн хувьд ч энэ шийдвэрийг ирээдүйн үйл явдал, түүний дараагийн алхмуудтай холбон дүгнэх биз ээ.
Улстөрчийн үнэлэмж албан тушаалаар бус, үлдээсэн ажлаар хэмжигдэнэ
У.Хүрэлсүхийн төрийн тэргүүнээр ажилласан хугацааг дүгнэхэд нэг онцлог тод харагдана. Тэрбээр улс орны хөгжлийн суурь асуудлуудыг үндэсний хэмжээний бодлого, хөдөлгөөн болгон дэвшүүлж, төр, хувийн хэвшил, иргэдийн оролцоог нэгтгэхийг зорьжээ.
Байгаль орчныг хамгаалах «Тэрбум мод», хүнсний аюулгүй байдлыг хангах «Хүнсний хувьсгал», боловсруулах үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх «Цагаан алт», усны нөөцийг хамгаалах «Цэнхэр алт», хүний нөөцийг бэлтгэх «Ерөнхийлөгчийн илгээлт-2100» зэрэг хөтөлбөрүүдийг нэгтгэн харвал Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн үндсэн асуудлуудад чиглэсэн нь анзаарагдана.
Эдгээр бодлого нь тус тусдаа салбарын асуудал мэт боловч цаанаа нэг зорилготой. Тэр нь байгалийн баялгаа зөв ашигладаг, хүнсээ дотооддоо үйлдвэрлэдэг, түүхий эдээ боловсруулдаг, байгаль орчноо хамгаалдаг, боловсролтой иргэдтэй, эдийн засгийн хувьд илүү бие даасан Монгол Улсыг бий болгох зорилт юм.
Мэдээж эдгээр хөтөлбөрийн хэрэгжилт, үр дүнг бодитоор үнэлэх шаардлага бий. Тарьсан мод бүр ургасан эсэх, шинээр байгуулагдсан үйлдвэрүүд тогтвортой ажиллаж байгаа эсэх, гадаадад суралцсан залуус эх орондоо ямар хувь нэмэр оруулж байгаа, байгалийн баялгийн үр өгөөж иргэдэд хэрхэн хүрч байгаа нь цаашдын үнэлгээний гол хэмжүүр байх ёстой.
Төрийн тэргүүний санаачилсан бодлого бүхэн амжилттай хэрэгжсэн байх албагүй. Харин зөв эхлүүлсэн ажлыг үргэлжлүүлж, алдаа дутагдлыг нь засаж, бодит үр дүнд хүргэх нь дараагийн удирдлагуудын хариуцлага юм.
У.Хүрэлсүхийн хувьд гадаад харилцааг идэвхжүүлсэн, байгалийн баялгийн үр өгөөжийг иргэдэд хүртээх асуудлыг тууштай дэмжсэн, байгаль орчин, хүнс, үйлдвэрлэл, боловсролын чиглэлээр үндэсний хэмжээний санаачилгууд дэвшүүлсэн нь түүний төрийн тэргүүнээр ажилласан хугацааны гол онцлог болж үлдэж байна.
Албан тушаал бол түр зуурынх. Харин улс орны хөгжилд оруулсан хувь нэмэр, эхлүүлсэн бүтээн байгуулалт, ирээдүйд үр өгөөжөө өгөх бодлого нь тухайн улстөрчийн түүхэнд үлдэх үнэлэмжийг тодорхойлдог.
У.Хүрэлсүхийн улс төрийн замналын талаар олон янзын дүгнэлт гарах нь ойлгомжтой. Гэвч түүний хийж хэрэгжүүлсэн ажлуудыг цаг үеийн улс төрийн маргаанаас ангид авч үзэж, бодит үр дүнгээр нь үнэлэх нь шударга хандлага юм.
Эцсийн дүндээ Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөр хэн ажилласнаас илүүтэй түүний үед эхлүүлсэн сайн бодлого хэрхэн үргэлжилж, ард иргэдийн амьдралд ямар өөрчлөлт авчрах нь чухал.
Төрийн тэргүүн солигддог. Харин төрийн бодлого залгамж чанартай, улс орны хөгжил тасралтгүй байх учиртай.
С.Сарнай
Баасан - 11 сарын 20,
2026
Сэтгэгдэл0