2026 оны наймдугаар сарын 18-нд “Цаг хугацааны хэлхээ” ТББ-ын зохион байгуулсан дугуй ширээний уулзалт “Bluemon” төвд болж, Монголын төмөрлөгийн салбарын ирээдүйн талаар санал солилцлоо. COP17-ын арга хэмжээтэй зэрэгцэн зохион байгуулагдсан уг уулзалтад салбарын мэргэжилтэн, идэвхтнүүд оролцов.

Монгол Улс зэсийн баяжмалаараа дэлхийд эхний аравт багтдаг. Гэвч баяжмалыг гадагш гаргаж, бэлэн бүтээгдэхүүнийг өндөр үнээр буцааж худалдаж авдаг өнөөгийн загварыг оролцогчид өөрчлөх цаг болсон гэж үзэж байна. Уулзалтын гол санал нь энгийн бөгөөд тодорхой байлаа: Монгол өөрийн металлургийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлж, зэс, алтаа өөрсдөө хайлуулж, өөрийн гулдмай, өлгүүр гаргаж авах ёстой гэдэг юм.

Монгол Улсын маркшейдерийн зөвлөх инженер М.Ганхуяг эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх зорилгыг хамгийн бодитой гарц гэж үзэж, “Эрдэнэт” үйлдвэрийн жишээг дурдав. Тэрээр ОХУ бага ч гэсэн хөрөнгө оруулалт хийж, жинхэнэ хамтарсан төсөл эхлүүлбэл үр дүнтэй байна гэдэг саналыг дэвшүүлэв. Монгол-Оросын бизнес ассоциацийн тэргүүн, профессор А.Даваасүрэн хоёр орны хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэх ач холбогдлыг онцолж, олон улсын уул уурхайн компаниудын ажиллагаа илүү ил тод, байгаль орчинд ээлтэй байх шаардлагын тухай ярив.

“Татвар иргэний хяналт” ТББ-ын тэргүүн Д.Сарантуяа татвар, экологийн хуулийн биелэлт, иргэний хяналтын асуудлаар мэдээлэл танилцуулав. Уулзалтын дараагийн өдөр тэрээр COP17-ын хүрээнд цэвэр ус, хариуцлагатай уул уурхайн тухай илтгэл тавив.

Судлаач Буянцогтоогийн “Монгол — дэлхийн хамгийн том аж үйлдвэрийн зах зээлүүдийн хооронд” үзэл баримтлалын гол нь: Хятад, Орос хоёр том зах зээлийн хооронд оршдог байр сууриа ашиглан, Монгол нэмүү өртөгтэй бүтээгдэхүүн — зэсийн катод, алтны гулдмай, ган, кокс химийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч болж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг олборлолт бус дотоодын үйлдвэр, технологи, инженер бэлтгэлд чиглүүлэх хэрэгтэй гэдэг юм.

Уулзалтын төгсгөлд оролцогчид газрын хэвлийн баялаг ард түмнийхээ хөгжилд үйлчлэхийн тулд өөрийн хайлуулах, цэвэршүүлэх үйлдвэрлэл байгуулах нь стратегийн чухал алхам гэдэгт санал нэгдэв. Уулзалтын материалууд Facebook болон Монголын телеграм мэдээний агентлагаар тараагдана.