БНХАУ-ын Нанжинд Япончуудын үйлдсэн их хядлагын тухай өгүүлэх “Dead to Rights” киноны тусгай үзвэр өнөөдөр (2026.01.16) Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдлаа.
Энэ үеэр БНХАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Шэнь Миньжуань: "Өнгөрсөн жил БНХАУ-д нээлтээ хийсэн тус киноны тусгай үзвэрийн арга хэмжээг өнөөдөр зохион байгуулж байна. Уг кинонд 1937 оны 12-р сарын 13-ны өдөр Японы арми Хятадын Нанжинд түрэмгийлэн довтолж, 40 гаруй хоногийн турш Хятадын 300 гаруй мянган иргэнийг хэрцгийгээр хөнөөж, хүн төрөлхтний түүхэнд арилшгүй хар толбо үлдээсэн тухай гардаг.
Өнгөрсөн жил энэхүү кино нээлтээ хийх үетэй зэрэгцэн Японы түрэмгийллийн эсрэг Хятадын ард түмний хийсэн дайны ялалтын болон фашизмын эсрэг хийсэн дэлхийн дайны ялалтын 80 жилийн ой тохиосон билээ. Тус ойн хүндэтгэлийн арга хэмжээний үеэр БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин хэлсэн үгэндээ хүн төрөлхтний хувь заяа, баяр гуниг нийтлэг болохыг түүх бидэнд сануулж байна. Дэлхийн улс орнууд тэгш харилцаж, эв найрамдалтай зэрэгцэн оршиж, харилцан туслалцаж байж л хамтын аюулгүй байдлыг хамгаалж, дайны уг сурвалжийг устгаж, түүхэн эмгэнэлт явдал дахин өрнөхгүй байж чадна хэмээн онцлон тэмдэглэсэн байдаг.
Харамсалтай нь өнөөдөр ч зарим улс орон түүхийг эргэцүүлэн санахаас татгалзаж, түрэмгийллийн гэмт хэргийг нуун дарагдуулах оролдлого хийж, түүгээр ч зогсохгүй түрэмгийллийг дахин амилуулахаар санаархаж байна.
Эдгээр нь дайны дараа тогтсон олон улсын дэг журмыг илтэд сорьж, хүн төрөлхтний ёс суртахууныг уландаа гишгэлж байгаа үйлдэл болж байна. Өчигдөр НҮБ-ын дарга онцлон хэлэхдээ өнөөгийн нөхцөл байдлыг эмх замбараагүй байдал гэж дурдсан нь сонсоход үнэхээр гунигтай хэдий ч зовлон шаналал цаашид үргэлжилж болохгүй, энхтайван бол бидний хийж буй бүхний зүрх сэтгэл мөн юм гэдгийг онцолсон нь ихээхэн урам зориг өгч байна.
БНХАУ цаашдаа НҮБ болон Монгол зэрэг найрсаг улс орнуудын хамт дэлхийн энхтайвны төлөө тасралтгүй хичээн, чармайж ажиллахад бэлэн байна." гэсэн юм.
М.Чой
Пүрэв - 03 сарын 26,
2026
Сэтгэгдэл39
мандарин улс 400 мянган хүн ам, үсрээд 3сая600 мянга болно гээд төсөөл дөө. манайх арай л муухай золиос. шинжааны казах, зуун айл дэнжийн мянгын хужаа нараа аваач. байлгаад л байхын. баяр тэмдэглэхтэйгээ тэнхэрсэн бол өмнөд монголоос гараачээ.
Хятад бүр шалдаа бууж байгаа бололтой. Юу ч болсон бай Японыг л буулт хийлгэх гээд амиа тавьж байх шиг. Хятад НҮБ-ын түвшинд асуудлыг томруулаад ч амжилт олдоггүй ээ! Угаасаа Японы буруу байхгүй тул Хятадыг дэмжих улс ч гарч ирэхгүй байна. Япон бол одоо хойшоо толгойгоо гэдийлгээд май шүү та нар гээд сууж байгаагаас ялгаагүй болоод, Хятадууд л сүржигнээд баахан хориг арга хэмжээ, визны өөрчлөлт, хилийн хориг, хөрөнгө мөнгө царцаасан асуудал, далай дээр Японы өөрийгөө хамгаалах хүчнийхэнг хөөж тууж сүрдүүлээд, баахан мэдэгдэл, доромжлол, сүрдүүлгэ хийгээд байх юм. Эндээс хэн нь хэн бэ гэдэг маш тод харагдаж байна!
Тайваны арал маргаан дагуулж байна. Америкийн хүч суларч, хүчний тэнцвэр алдагдах нөхцөл үүссэн болохоор Япон улсын эрх ашигтай мөхгөлдөж эхэллээ. Дайны дараах 80 жилд өөрчлөгдөх юм гарахгүй яахав. Гэвч газар нутаг, далайн хилийг тогтоох маргаан тасрахгүй боллоо. Хүчирхэг улсуудын түүхийг харвал эзэлж дайрах боломж олгохгүй байх нь чухал юм. Түүнээс илүү хамгаалах арга байхгүй.
НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей дээр Хятадаас: Японыг "Түүхэндээ Зүүн Өмнөд Азийг эзлэн түрэмгийлж, аймшигт колоничлол явуулсан" гэж буруутгасан. Японы Ерөнхий сайд Такаичи-гийн Тайванийн асуудлаар хэлсэн үг нь дэлхийд тогтворгүй байдал авчирч, хүн төрөлхтөнд хэмжээлшгүй зовлон учруулж болзошгүй хэмээн мэдэгдэж, өөрийн анхны мэдэгдлээ буцаан татахыг дахин шаардсан. Үүний хариуд нь Японы Элчин сайд: Хятадын мэдэгдлийг хэтрүүлсэн гэж үзэж, "үндэслэлгүй сүрдүүлэгт тусгайлан тус бүрт нь хариу өгөх шаардлагагүй" хэмээн мэдэгдээд үл тоогоод бүр бүтэн ч хариулт өгсөнгүй. Хятад улс нийт хоёр удаа НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргад бичгээр шаардлага хүргүүлсэн боловч бас л амжилт олоогүй.
Далайн хилийн тухай манайхан муу мэдлэгтэй. Усан онгоцоор явж үзсэн хүн байвал мэдлэг түгээвэл баярлана. Тайваны арал дээр гарсан салан тусгаарлагч нарын цаана Америкийн дэмжлэг их байна. Зөрчил хурцдаж, хохирол гарвал урт удаан зовлон үргэлжилнэ. Хариу өгөхгүй удвал бас үл ойлгоцол үүснэ. 4 жилээс илүү хариу алга бол хятадаас сөрөг үйлдэл гарна. НҮБ-ийн оролцоо байх бол ямар үр дүнд хүрэхийг мэдэхгүй.
Хятадаас Япон руу оюутнуудаа явуулахгүй байх, Япон руу жуулчидаа явуулахгүй байх, Япон компаниудад хязгаарлалт тавиад, Соёлын үйл ажиллагуунуудад ч хориг тавиад, Японы нэр бүхий улс төрчидийг Хятад руу нэвтрэхийг нь хориглож хаагаад, Тайваньд очсон Японы цэргийн даргыг Хятадруу орж ирвэл баривчлана бла бла... гээд зогсоо зайгүй л дайралт хийгээд байдаг. Гэтэл Японы Ерөнхий сайд юу ч тоохгүй ажлаа л хийгээд татвар болон цалин мөнгөтэй холбоотой иргэдийнхээ амьдралыг дээшлүүлэх дээр ажиллаад шинэ шинэ шийдвэрүүдийг ар араас нь гаргаад гоё байна өө.
Өмнөд хөрш Жунгаа нар 150-250 мянган Монголыг хүйс тэмтэрч жирэмсэн ээжийн гэдсийг хүүлж нялх хүүхдийг газарт савж нярай хүүхдийн цусыг юүлж, эрчүүдийг нь тайган болгож тамлаж бүтэн биетэй цогцос олдохгүй болтол цусан улаан далай болгосон бузар үйлтэй тариачдын бослого бол элэг зүрх харуусан шимширмээр. Хайр найргүй хядагдсан Монгол амь зулбан хойшоогоо л зугтаасан. Өөр хаашаа ч амь тэмцэн зугтаах билээ. Тэд газар нутгийг дээрэмдэж баясан хөөрч байсан нь лавтай. Монгол хүн бүр ямагт санаж сэрэмжлэх ёстой 100 гаран жилийн өмнөхөн болсон түүх байдаг. Тэд үргэлж Монголын газар нутагт шунаж мөнхийн мөрөөдөл нь байсаар ирсэн. Хятад ≈ 148 хүн/км² нягтралтай үхэжсэн газартай улс. Тэдэнд үржил шимтэй шинэ газар улам бүр хэрэгцээтэй болж байгаа.
Өвөрмонголчууд маань Монгол хэл сурах боломжгүй болсон улс төрийн шийдвэрээ засахгүй байвал соёл устах аюулд хүрнэ. Хятадын энэ түрэмгий бодлогоос айхгүй тэмцэж ирсэн өвөр монголчуудын зориг зүрхийг мартаж болохгүй. Өвөрмонголын өөртөө засах орны нутагт Монгол хэлийг албаар хорихыг зогсоох хэрэгтэй. Улаанбаатарт байгаа хятад сургуульд насанд хүрээгүй хүүхдийг хятад хэл сургахыг хориглох хэрэгтэй. Үндэсний хэлээ авч үлдэх ухаан чухал байна.
manai eh ornoos zail
Элчин сайдаа солилцож, нөхөрлөх ёсыг мартаж болохгүй.
Тэртээх 30 гаруй жилийн өмнө Дорнодын Тамсагийн сав газраас газрын тос олгойдуулан, дээлээ тосдож явсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгч агсан Пунсалмаагийн Очирбатын сүржигнэлээс хойш ПЕТРО ЧАЙНА ДАЧИН ТАМСАГ гэх БНХАУ-ын компани Тамсагийн сав газрыг гурван арван жилийн туршид цөлмөж байна. Энэ хооронд бид ЭРЧИМ ХҮЧНИЙХЭЭ БИЕ ДААСАН, ХАРААТ БУС БАЙДЛЫГ хангах ямар бодлого авч хэрэгжүүлсэн бэ? гэдгээ Монгол Улс бодох хэрэгтэй болжээ.
Бодлого байхгүй. Ашигт малтмал, Газрын тосны газар гэж яаманд хэдхэн гэр бүлийн бүлэглэл байдаг. Гаднаас нь өөр монгол хүн ажилд орохоор гадуурхажхөөхгүй чгэсэн цаагуураа их дарамтлах дуртай байгууллага байна. Энэ балай байгууллагыг тэр хэдхэн гэр бүлээс салгах хэрэгтэй.
Монголын хилийн ойролцоо байрлуулсан Хятадын 100 гаруй тив алгасагч пуужингуудын гол бай нь Монгол биш харин АНУ-ын эх газар болон Орос хоёр юм. Хятадын хойд хэсэг нь Монголын хилийн ойролцоо газарзүйн Хойд туйлаар давуулан АНУ руу пуужин харвахад хамгийн тохиромжтой байрлалтай. Хэрэв Хятад-АНУ-ын хооронд цөмийн дайн дэгдвэл, эдгээр пуужингууд Монголын агаарын орон зай дээгүүр нисэж өнгөрнө. АНУ-ын пуужингийн эсрэг хамгаалалтын систем тэдгээрийг замд нь устгахыг оролдвол, тэрхүү тулааны хэлтэрхий, цөмийн бохирдол нь Монголын газар нутаг дээр унах магадлалтай. Дайн эхлэх үед АНУ Хятадын эдгээр пуужингийн баазыг устгахын тулд эхний цохилтыг хийж магадгүй. Энэ цохилт нь Монголын хилийн маш ойрхон болох тул дайны шууд нөлөөнд өртөх аюултай. Хятад эдгээр пуужингийн байршлыг ашиглан "Хэрэв Монгол улс АНУ-тай хэт ойртвол, танай хилийн дэргэд юу байгааг санаарай" гэсэн далд сүрдүүлэг юм.
Хятадын цэргийн стратегичид зөвхөн одоогийн нөхцөл байдлыг биш, харин ирээдүйн 50, 100 жилийг хардаг. Тэдний Монголын хилийн ойролцоох өндөрлөг байршлыг сонголтын цаана хэд хэдэн гүнзгий, стратегийн шалтгаан бий. Юуны өмнө, эдгээр пуужингийн 90%-ийнх нь гол бай бол Орос биш, харин АНУ юм. Дэлхий бөөрөнхий учраас Хятадын хойд хэсгээс АНУ-ын эх газар руу пуужин харвах хамгийн богино, хамгийн хурдан дөт зам бол Хойд туйлаар давуулах явдал юм. Энэ зам нь АНУ-ын Номхон далайд байрлуулсан пуужингийн эсрэг хамгаалалтын систем, радаруудыг тойрч, Канад, Аляскын талаас, харьцангуй бага хамгаалалттай чиглэлээс довтлох бүрдүүлнэ. Хятадын хойд болон зүүн хойд мужууд Өвөр Монгол, Хэйлунцзян нь яг энэ нислэгийн траекторийг эхлүүлэхэд хамгийн тохиромжтой газарзүйн байрлалтай юм байна. Тиймээс эдгээр пуужингуудын дийлэнх нь Монгол Орос руу биш, харин Монгол Оросын ДЭЭГҮҮР нисэх зориулалттай.
Далим байхгүй юу. Заавал манай нутгийн дээгүүр гаргах ямар учиртай вэ? Оросын дээгүүр нисэхээс яахав гэхэд.
Япон улс цэрэгжих гээд шийдчихсэн бололтой. Авсан пуужингуудаа Япон улс Aegis гэх Америкийн технологиор тоноглогдсон өөрсдийн 8 ширхэг устгагч хөлөг онгоцнууддаа суурьлуулна гэнэ. Өдийг хүртэл Америкчуудаар хамгаалуулдаг байсан бол одоо өөрөө өөрсдийгөө хамгаалдаг болох юм байна.
Япон улс Цөмийн зэвсэг рүү чимээгүйхэн шилжиж байж магадгүй гэж Засгийн газрын албаны эх сурвалж мэдэгдэв. Японы *Киодо Ньюс* агентлагийн мэдээлснээр, Японы ЕС-ын албаны эх сурвалж,,,, тус Улс *цөмийн зэвсэг*-тэй байх шаардлагатай гэж мэдэгдсэн бөгөөд энэ мэдэгдэл нь олон арван жилийн явж ирсэн Албан ёсны бодлогыг зөрчиж байна. Энэхүү мэдэгдэл нь Хойд Солонгосын талаарх айдас нэмэгдэж, Хятадын цэргийн дарамт шахалт нэмэгдэж, АНУ-ын аюулгүй байдлын баталгаа найдвартай эсэхэд эргэлзэж байгаатай холбоотойгоор гарсан шийдвэр болж таарав.
ЕС-д Санаэ Такайчигийн засаг захиргаа Хирошима, Нагасакигийн дараа Ёс суртахууны тулгуур багана гэж үздэг Японы цөмийн бус 3н зарчимыг эргэж харах талаар бодож байгаа гэж мэдээлж байна. АНУ-ын Хориг арга хэмжээнд суурилсан итгэлцлийг сулруулж болзошгүй юм. Хятадын хувьд, Цөмийн зэвсэгтэй Япон улс бүс нутгийн хүчний тэнцвэрт томоохон өөрчлөлт, шууд стратегийн сорилт болно. Эх сурвалж Цөмийн зэвсэг авахад амаргүй эсвэл хурдан биш гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн ч ийм Үзэл бодлыг одоо дээд цэгтээ илэрхийлж байгаа нь түүхэн эргэлтийн цэг болж байна. Японы *цөмийн хориг* бодлого өөрчлөгдөж магадгүй бөгөөд Азийн аюулгүй байдлын байдал хэний ч төсөөлж байгаагүйгээр хурдан өөрчлөгдөж магадгүй юм.
Япон улс цөмийн зэвсэг бүтээх бүрэн чадамжтай бөгөөд олон улсын харилцаа, аюулгүй байдлын шинжээчдийн дунд маргаангүйгээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн үнэн юм. Тэднийг цөмийн зэвсэгтэй болоход нь зөвхөн технологийн бус, харин цэвэр улс төрийн шийдвэр л шаардлагатай. Таро Коно бол жирийн нэг парламентийн гишүүн биш. Тэр Либерал Ардчилсан Намынхаа хамгийн нэр нөлөө бүхий, ирээдүйн Ерөнхий сайд болох магадлалтай улс төрчдийн нэг. Таро Коногийн энэ мэдэгдэл нь Ерөнхий сайд Санае Такаичигийн мэдэгдэл, Хятад-Японы хурцадмал байдал, мөн Хойд Солонгосын тасралтгүй пуужингийн туршилтын дараа гарч байгаа нь санамсаргүй хэрэг биш. Энэ нь Хятад, Хойд Солонгост хаягласан маш тодорхой дохио юм. "Хэрэв та нар биднийг болон манай холбоотнуудыг (Тайвань) заналхийлсээр байвал, бид зүгээр нэг Өөрийгөө хамгаалах хүчээ бэхжүүлээд зогсохгүй, эцсийн арга хэмжээ болох цөмийн зэвсэгтэй болох сонголтыг ч авч үзэхэд бэлэн шүү."
Монголын засгийн эрх баригч нам болох МАН Монголын 100 мянга гаруй иргэнийг хоморголон устгаж аллага хийсэн.
Mongolchyyd bid zaabal Hytadyydtai geologi yyl yyrhain hobor elmentyydiin erel haigyylia ehluuleh haih ni her yndestei zeb siidber be?....eer ylas yndestengyydtei bid hiimeer baina?...enyyniig MAN-iinhen hiij ehelsen ni byryy gajig sanaa gej oilgoj baina,yagaad zaabal Hytadyydtai be?......................hariulaach.............................................
ХЯТАД ҮНДЭСТЭНТЭЙ ГЭР БҮЛ БОЛСОН ХҮНИЙГ: 1. ТӨРӨӨС ОЛГОДОГ БҮХ ТЭТГЭМЖ, ХАЛАМЖИЙГ ХОРИГЛОХ. 2. ГАЗАР ЭЗЭМШИХ, ӨМЧЛӨХ, ӨВЛӨЖ АВАХ, БЭЛЭГЛЭХ ЭРХИЙГ ХОРИГЛОХ. 3. ТӨРӨӨС ОЛГОДОГ БҮХ ШАГНАЛ УРАМШУУЛАЛЫГ ХОРИГЛОХ. 4. ТӨРСӨН ХҮҮХДИЙГ НЬ ИРГЭНЭЭР БҮРТГЭХГҮЙ ҮНЭМЛЭХ ОЛОХГҮЙ БАЙХ. 5. ГЭР БҮЛИЙН БҮРТГЭЛИЙГ ХОРИГЛОХ.
Хятадыг зөвтгөж, хятадыг өмөөрөх ямар ч шалтгаан байхгүй бөгөөд бузар хятадын хийж буй бузар булай бүхэн ил болсоор байгааг доорх контентоос үзээрэй. https://www.facebook.com/search/top?q=buynaas%20channel
Зөвтгөх шалтгаан олдохгүй гэдэг бас хэцүү. Цөмийн зэвсэгтэй улсын түрэмгийлэл хэрээс давж гарч байгаа нь сэтгэл түгшээж байна. Зөөлөн хүчний бодлого барьж ирсээр эцэстээ түрэмгийлэлд хүрч байна.
Япон Өмнөд Солонгос Сингапур Малайз Филиппин гээд азийн олон орнууд хятадын эсрэг жагсаж хятадуудын эсрэг визний хатуу бодлого явуулж байхад манай Монгол хятадын эсрэг жагсахгүй хужаа нарыг олноор нь оруулж ирээд байгаа юм бэ пизда
Өвөрмонголчууд маань байгаа. Тэд Улаанбаатарт ирж Монгол хэлээ сайжруулах шаардлагатай. Иймд өвөрмонголийн төлөө хилээ хаахгүй, визээ өгөхөөс биш.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
ЭНЭ киног МОНГОЛД гаргах хэрэггүй л байсан юм. Япончуудыг гомдоох юм хийлээ дээ. Эвтэйхэн татгалзах байсан юм.
FUCKING CHINA JUST FUCK YOU
Монголын заналт дайсан барууныхан ч биш, орос ч биш, харин хятад гэдгийг батлан харуулж байна. Хятад монголын өмнөд хил дээр олон тооны пуужин байрлуулж монголыг өдөөн хатгасан үйлдэл хийж байна, монголын ихэнх лицензүүдийг хятад эзэмшиж байна, монгол хятадаас экспорт импортоороо 90% хамааралтай байна, монголд хужаа нар олноороо ирж байна. Монголын жинхэнэ заналт дайсан бол хятад. Хятад сүйрвэл монголд ашигтай.
Хятадын дотоод асуудалд хутгалдахгүй байх гэхээр манай нүүрсний хулгайнаас эхлээд яригдах сэдэв байгаа. Монголын нүүрсний хулгайч нарын нэрийг өгч тус болбол хятадад бас ашигтай баймаар юм.
Гятдууд өөрсдөө өөрийгөө идчихээд Япон руу чихэж байж магадгүй. Дотроо бол ёстой хүйс тэмтэрдэг хулгайчуудыг дээ. Өмнөд Монголчуудыг минь яалаа. Одоо хүртэл тодорхой тоо байхгүй.
Өнгөрсөн түүхийн сургамжаас ирээдүйн аюулыг багасгах хэрэгтэй. Монгол, хятадын хооронд дайн тулаан, худалдаа наймаанаас эхлээд арвин их түүхтэй. Япон, хятад хоёрын түүхэнд олон удаа ялалт, ялагдал хүлээж ирсэн. Хаус үеийг зөв давах гарцыг хайж олох бэрх. Япон буулт хийхээр бүгд шийдэгдэхгүй, шийдэх гэсээр баларч алга болох юмс хавьгүй олон бий.
ХКН авилгалтай тэмцэж байна, ядуурлыг бууруулж байна гэсэн худал суртал ухуулга явуулж, тархи угааж оролдлого хийсээр байна. Бодит байдал дээр хятадад гэр бүл салалт ихэсч хятад залуучууд нэгээс илүү хүүхэдтэй болох ямар ч хүсэл сонирхолгүй хятадад төрөлт огцом буурч хятадын хүн ам хурдацтай хөгширч байгаа нь хятадад ядуурал буурч байгаа нь худлаа бөгөөд хятадад амьдрал маш хэцүү байгааг батлан харуулж байна. Барууны худалдааны хориг өндөр татвар өндөр тарифын улмаас хятадын эдийн засаг гадаад худалдаа хэт удааширч, хятадын олон тооны аж ахуйн нэгжүүд ар араасаа дампуурсаар, гадаадын хөрөнгө оруулагчид хятадаас гарсаар, сая сая хятадууд ар араасаа ажилгүй орлогогүй орон гэргүй гудамжинд гарсаар, сая сая хятад оюутан залуучууд ажилгүйчүүдийн эгнээнд шилжсээр, хятадын барилгын салбар уналтад орж, олон тооны орон сууцны хорооллууд эзэнгүй болсоор, 900 сая хятад банкинд өртэй, 800 сая хятад банкны өрөө төлөх чадваргүй болсон, сая сая хятадууд орон сууцаа хураалгаж байна.
Хятад улс түүхийнхээ туршид түрэмгий бодлого баримталж ирсэн . Энэ бол хэн нэгнийг үзэн ядах, доромжлох гэсэн оролдлого биш, харин бодит түүхэн баримт, үйл явдлууд дээр тулгуурласан дүгнэлт юм. Аль ч улс өөрийн эрх ашиг, нөлөөгөө тэлэхийн тулд хүч хэрэглэж ирсэн түүхтэй. Хятад ч үүнээс онцгой биш. Эрт үеэс нь харахад л Хятадын төр улсууд хөрш аймгууд, улс орнуудыг цэргийн хүчээр эзлэх, хараат болгох бодлого явуулж ирсэн байдаг. Чинь, Хань, Тан, Мин зэрэг гүрнүүдийн үед Хятадын хил тасралтгүй тэлж, үүний цаана дайн, цэрэглэлт, албадан захирах явц явж байсан. Жишээ нь, Хань улсын үед Хүннүгийн эсрэг олон арван жилийн дайнууд өрнөж, эцэст нь баруун хойд нутгуудад нөлөөгөө тогтоохын тулд цэрэг суулгасан нь цэвэр хамгаалалт бус, тэлэлтийн шинжтэй бодлого байв. 1950 онд Төвд рүү Ардын Чөлөөлөх Арми оруулж, “чөлөөлөлт” гэж нэрлэсэн ч бодит байдал дээр бие даасан байдалтай байсан бүс нутгийг цэргийн хүчээр нэгтгэсэн нь түрэмгийлэл биш гэж хэлэхэд хэцүү.
Хятад нь бусад улсаас жаахан газар зүйн давуу талтай. Хятад нь газар тариалан эрхэлж, хэдэн зуун сая хүнийг тэжээх чадвартайдаа эрдэж, Монгол шиг улсуудыг эзэлж дарамталж ирсэн. Цөмийн зэвсэг бүтээж, хятадыг хязгаарлах боломжийг өгсөн 1945 оноос хойш гэхэд Төвдийг эзэлж авчээ. Цөмийн зэвсэгтэй болох гэж байгаа Японы ааш авирыг ойлгож байна. Монгол улсыг хамгаалж байгаа говь цөлийн саадыг үгүй хийж чадахгүй боловч, хятадын цэргийн түрэмгийлэлд Япон, Орос улстай хамтран эсэргүүцэх утга оршино. Хөрш улсынхаа аюулгүй байдлыг хөндөхгүй байхыг харилцан ойлголцох шаардлагатай.
1962 онд Энэтхэгтэй хийсэн хил дээрх дайн, 1979 онд Вьетнам руу довтолсон явдал ч мөн адил Хятад улс зэвсэгт хүч хэрэглэн өөрийн байр суурийг тогтоохыг оролдож ирсний нотолгоо. Сүүлийн жилүүдэд Өмнөд Хятадын тэнгист хийж буй үйлдлүүд ч энэ бодлогын үргэлжлэл мэт харагддаг. Олон улсын шүүхийн шийдвэрийг үл тоон, маргаантай арлууд дээр хиймэл арал байгуулж, цэргийн бааз босгон, хөрш орнуудын эдийн засгийн бүсэд нөлөөлж байгаа нь дан ганц хамгаалалт гэхээсээ илүү, хүчээр давамгайлах гэсэн оролдлого гэж би хардаг. Тиймээс Хятад улсыг “зөвхөн хамгаалалтын бодлого баримталдаг” гэж тайлбарлах нь түүхэн бодит байдалтай нийцэхгүй. Эрт үеийн гүрнүүдээс эхлээд орчин үеийн БНХАУ хүртэл цэрэг, хүч, дарамтаар газар нутаг, нөлөөгөө тэлж ирсэн олон жишээ бий. Энэ утгаараа Хятад улсыг түрэмгий бодлого явуулж ирсэн түүхтэй улс гэж дүгнэх үндэслэл хангалттай баримт. Хятадын философичдийн дунд бусдын нутгийг түрэмгийлэх тухай маш олон эшлэл байдаг. Чи бусдыг эзлэхгүй бол бусад нь чамайг эзлэнэ. Шан Ян
Тайваны арал нь хятадын салахгүй нэг хэсэг болохыг бусад бүх улсууд хүлээн зөвшөөрч, харин Хятад улсаас нэг улс, хоёр систем бодлогодоо үнэн ч байхыг шаардаж, түүнийг хэрэгжүүлэх хэрэгтэй. Америкийн нэгдсэн улс, Оросын холбооны улсаас цөмийн зэвсэгтэй бусад улсыг хянах боломж муу байгааг сайжруулах үүднээс Англи, Франц, Герман европын улсаас Натог тараахыг давхар шаардах хэрэгтэй. Далайг дайны талбар болгож үл болно.
Өвөр Монгол Хятадын эдийн засгийн 40%-г дангаараа бүрэлдүүлж байна. Энэ талаар хэн ч ярьдагүй.. Зөвхөн Дэлхийн газрын ховор элементийн нийт нийлүүлэлтийн 70-80 хувийг дангаараа хангаж байгаа, мөн 1.0 сая гаруй тн ториумын арвин нөөц бүхий Баян Овоогийн орд Монгол Улсын хил, Хангийн боомтоос ердөө 95-100 км-ын зайтай оршиж байна.
Хайрлаж гамнаж байхгүй бол ашигт малтмал шавхагдаж дуусна.