Пүрэв - 01 сарын 29,
2026
1-р сарын 28-нд БНХАУ-аас Монгол улсад суугаа ЭСЯ-ны “Морин жилийн шинэ аянд зуузай холбосон сэтгэл дулаан” Хаврын баярын хүлээн авалт ёслол төгөлдөр боллоо. Арга хэмжээнд Монгол улсын Их Хурлын гишүүд, сайд нар, олон салбарын төлөөлөл жич Монгол улсад суугаа олон улсын дипломат төлөөлөгчид урилгаар оролцжээ.
БНХАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц Бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин Сайд, хатагтай Шэнь Миньжуань арга хэмжээг нээж үг хэлэхдээ, Хаврын баяр, Цагаан сарын баярыг тэмдэглэх нь Монгол, Хятад хоёр улсын уламжлалт нийтлэг заншил билээ. Энэ жил Хятадын Хаврын баяр нь Монголын Цагаан сарын баяртай ердөө нэг хоногийн зөрөөтэй тохиож байгаа тул бид тусгайлан баярын хүлээн авалт зохион байгуулж, өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд Элчин сайдын яаманд дэмжлэг, туслалцаа үзүүлсээр ирсэн салбар бүрийн найз нөхдөдөө талархал илэрхийлж, 60 жилд нэг тохиодог Гал морин жилийг хамтдаа тэмдэглэж байна гэсэн бөгөөд Шинэ онд, Хятад улс дарамт шахалтыг сөрөн урагшилж, шинэчлэл, чанартай хөгжилд тэмүүлж, дэлхийн их өөрчлөлтөд илүү ихээр тогтвортой байдлыг хангаж, дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд илүү их тодорхой байдлыг авчрах болно. Хятадын тал Монголын талтай хамтран, хамтын ажиллагааны төслүүдийг тууштай урагшлуулж, ард иргэдийн харилцан ойлголцлыг ойртуулан, хоёр орны ард түмэнд сайн сайхныг улам ихээр түгээхэд бэлэн байна гэлээ.
Монгол улсын Их Хурлын гишүүн, Аж Үйлдвэр,Эрдэс Баялгийн сайд Г.Дамдинням Хаврын баярын мэндчилгээ дэвшүүлж хэлсэн үгэндээ, Улиран одож буй Модон могой жилд Монгол, Хятадын Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаа бүхий л салбарт идэвхтэй хөгжиж, ололт амжилт арвин байлаа. Тухайлбал, дээд, өндөр түвшний харилцан айлчлал, уулзалтын давтамж хадгалагдаж, Парламентын хоорондын тогтсон механизмын ээлжит хурал амжилттай зохион байгуулагдаж, бүхий л салбарын хамтын ажиллагаа гүнзгийрсэн төдийгүй хоёр талын худалдааны эргэлт 18.4 тэрбум ам.долларт хүрсэн нь хоёр улсын төрийн тэргүүн нарын түвшинд тохирсон худалдааны эргэлтийг 20 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилтод хүрэхэд тун ойрхон байгааг илтгэж байна.
Олон улсын нөхцөл байдал ээдрээтэй, олон сорилттой тулгарч буй энэ цаг үед Монгол, Хятад хоёр улс нь найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлж, тус тусын тусгаар тогтнол, бүрэн эрх, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдал, өөрсдийн сонгосон хөгжлийн зам, язгуур эрх ашгийг харилцан хүндэтгэх үндсэн зарчмыг баримтлан харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг тууштай өрнүүлж, бүс нутгийн хамтын ажиллагаанд хувь нэмрээ оруулж буйд баяртай байна гэв.
Сэтгэгдэл3
Хятадын засгийн газар Монголын төрд ингэ, тэг гэж тушаал өгөх хэлбэрээр илэрдэггүй. Харин энэ нь Монгол Улсын оршин тогтнохын төлөөх гадаад болон дотоод бодлогын бичигдээгүй хууль, улаан шугам болж, бараг бүх шийдвэрт нь шууд бусаар нөлөөлж байдаг. Энэ нөлөөг дараах 4 гол хүрээнд харж болно: 1. Гадаад Бодлого: Гадаад бодлого бол хамгийн чухал, хамгийн эхний дүрэм юм. Монгол Улсын гадаад бодлогын гол цөм нь хоёр хөрштэйгөө тэнцвэртэй харилцах, ялангуяа Хятадын үндсэн ашиг сонирхол"-ыг хэзээ ч хөндөхгүй байх явдал юм. Хятадын хувьд Төвөд, Шинжаан, Тайваний асуудлаас ч илүү эмзэг сэдэв бол Өвөр Монголын асуудал байдаг. Монголын төр, засгийн ямар ч албан тушаалтан Өвөр Монгол дахь Хятадын бодлого, хүний эрхийн асуудал, соёлын өөрчлөлтийн талаар хэзээ ч, ямар ч нөхцөлд албан ёсны шүүмжлэл хэлдэггүй, байр суурь илэрхийлдэггүй. Хэрэв Монголын төр Өвөр Монголын сэдвийг хөндвөл энэ нь шууд дотоод хэрэгт нь оролцсон, салан тусгаарлах үзлийг дэмжсэн хэрэг болж, хоёр улсын харилцааг бүрэн сүйрнэ.
2. Дотоод Бодлого ба Үндэсний Аюулгүй Байдал: Өвөр Монголын асуудал нь Монголын дотоод бодлого, ялангуяа үндэсний аюулгүй байдлын бодлогод шууд нөлөөлдөг. Монголын тагнуул тусгай албад болон засгийн газар нь "Ар, Өвөр Монголыг нэгтгэх" гэсэн улс төрийн шинжтэй аливаа хөдөлгөөн, үзэл санааг үндэсний аюулгүй байдалд заналхийлж буй аюул гэж үздэг. Ийм хөдөлгөөн нь Хятадад шууд өдөөн хатгалга болж, Монгол Улсын тусгаар тогтнолд аюул учруулна гэж үздэг тул маш хатуу хянаж, таслан зогсоох бодлого баримталдаг. Хазара Өвөр Монголчуудын эрхийн төлөө тэмцэгч Монгол хүн Монгол хүндээ тусалъя” төрийн бус байгууллагын тэргүүн Ч. Мөнхбаярыг Монголын Тагнуулынхан баривчилсан үүний тод жишээ юм. Нөгөөтэйгүүр Өвөр Монголоос дүрвэж ирсэн тэмцэгчид, идэвхтнүүдэд улс төрийн орогнол олгох, тэдний үйл ажиллагааг дэмжих нь Монголын төрийн хувьд "улаан шугам" давсан үйлдэл болно. Тиймээс энэ тал дээр Монголын төр маш болгоомжтой, хяналттай ханддаг.
3. Эдийн засгийн хараат байдал: Монгол Улсын экспортын 90 орчим хувь, импортын дийлэнх хувь нь Хятадаас хамаардаг. Ялангуяа уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг борлуулах ганцхан зах зээл нь Хятад юм. Хэрэв Монгол Улс Өвөр Монголын асуудлаар Хятадыг "уурлуулбал", Хятадын зүгээс цэрэглэн довтлох шаардлагагүй. Зүгээр л хилийн боомтоо түр хаах, нүүрсний ачилтыг удаашруулах, гаалийн шалгалтыг чангаруулахад л Монголын эдийн засаг шууд доголдож, засгийн газар асар том дарамтад орно. Далай ламын айлчлалын дараа ийм зүйл болж байсныг санаж болно. Энэ бол тэдний гарт буй хамгийн том "саваа" юм. "Бялуу" нь харин худалдааг хэвийн үргэлжлүүлж, зээл, тусламж үзүүлэх явдал.